Kanada Başbakanı Mark Carney ve Finlandiya Devlet Başkanı Alexander Stubb, yaklaşık 6.400 kilometre mesafede ve üç yıl arayla dünyaya geldiler. Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın bu yıl tetiklediği kural tabanlı düzenin yıkımı, onları merkezci liberallerin fırtınadan sağ çıkması için bir yol sunan yeni bir karşı hareketin entelektüel liderleri olarak birleştirdi. İki lider, dünya sahnesinde giderek daha fazla uyum içinde hareket ettiği belirtildi. Konuşmalarında birbirlerinden alıntı yapıyor, bozulan küresel düzen ve küçük ülkelerin savunma ile piyasa gücü alanlarında nasıl daha iyi işbirliği yapabilecekleri konularında görüş alışverişinde bulunuyorlar. Hatta Stubb'un Kanada ziyareti sırasında birlikte hokey oynadıkları da aktarıldı. Telefon ve kısa mesaj yoluyla düzenli olarak özel görüşmeler yaptıkları bildirildi. Geçen ay, her ikisi de aynı anda Londra'da bulunduğunda, Carney ve Stubb mesajlaştı ve Hyde Park'ta birlikte koşmak için anlaştı. Finlandiya Devlet Başkanı Stubb, birkaç gün sonra Helsinki'de Brüksel merkezli "Politico" gazetesine verdiği demeçte, "Sık sık birbirimizi arıyor ve mesajlaşıyoruz. Dünyada neler olup bittiği hakkında düşünmeye çalışıyoruz, bu tür bir dostluk bu. Ve bazen birlikte koşabiliriz, bu da güzel" diye belirtti. Kanada Başbakanı Carney Salı günü yaptığı açıklamada, Stubb'u "birçok yeteneğe sahip istisnai bir kişi" olarak tanımladı ve ikisi arasındaki "çok sayıda konuda" uyumu takdir ettiğini vurguladı. Carney, iki ülkenin "uluslararası sistemdeki karmaşayla" karşı karşıya olduğunu ve hedeflerinin "Kanada, Finlandiya ve dünya insanları için işleyen daha iyi bir sistem inşa etmek" olduğunu kaydetti. "Politico" gazetesinin bildirdiğine göre, her iki ülkenin de düşmanca ve öngörülemeyen komşularıyla sorunları bulunuyor, bu da diplomasinin rolünü varoluşsal bir düzeye çıkarıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın 51. eyalet olmasını istediğine dair uğursuz şakalar yapıyor ve İsrail ile birlikte İran'da dünya ekonomilerini etkileyen, sonu görünmeyen bir savaş başlattığı belirtiliyor. Finlandiya'nın doğudaki komşusu Rusya ise dört yıldır Ukrayna'ya karşı saldırgan bir savaş yürütüyor, Baltık Denizi sularını tehdit ediyor ve Avrupa genelinde hibrit saldırılar düzenlediği aktarıldı. Bir oğlu ve bir kızı olan 58 yaşındaki liberal muhafazakar Stubb ile dört kız babası, 61 yaşındaki Kanada Liberal Partisi lideri Carney, dünya için son derece tehlikeli bir dönemde iktidarda yer aldıkları bildirildi. Brüksel merkezli gazetenin bir kaynağı, "İkisinin de benzer görüşleri ve değer sistemleri var, ancak aynı zamanda çözüm bulmaya yönelik operasyonel bir düşünce yapısına da sahipler" diye belirtti. Finlandiya Devlet Başkanı Stubb'un bu hafta Ottawa'ya yapacağı ziyaret sırasında, iki lider Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşları nasıl sona erdirecekleri ve Trump'ın çalkantılı ikinci döneminin kalıcı etkileri de dahil olmak üzere dünyadaki durumu değerlendirecekler. Transatlantik ilişkiler daha derin bir krize girerken, bir zamanlar liberal dünya düzeni olarak adlandırılan şeyin geleceği, bu iki merkezci liderin kendi aralarında paylaştığı fikirlere bağlı olabileceği vurgulandı. Finlandiya Devlet Başkanı Stubb, "Politico"ya verdiği demeçte, "Mark'a çok saygı duyuyorum; bence o, şu anda sahip olduğumuz en zeki dünya liderlerinden biri. Oldukça benzer bir geçmişimiz var, tek fark onun ekonomist olması, benimse uluslararası ilişkilere düşkün olmam. İkimiz de kendi alanımızda doktora sahibiyiz ve buz hokeyine olan sevgiyi paylaşıyoruz" diye belirtti. Ancak Trump söz konusu olduğunda, iki liderin farklı deneyimleri bulunuyor. Carney, 2025'te Trump'a karşı durma ve onun bölgesel ve ekonomik tehditlerine karşı Kanada egemenliği için mücadele etme sözü vererek iktidara geldiği belirtildi. Buna karşılık, Stubb ise ABD lideriyle Florida'daki golf sahasında tanışıp bu ilişkiyi telefon, mesaj ve toplantılarla pekiştirdikten sonra, kendisini Avrupalı bir 'Trump fısıldayıcısı' olarak bulduğu kaydedildi. Şimdilik 2026, Venezuela'dan Grönland'a, Avrupa ilişkilerine ve şimdi de İran'daki savaşa kadar Trump'ın jeopolitik altüst oluşlarının yılı olarak kabul ediliyor. Bu aynı zamanda Carney ve Stubb'un, müttefiklerin tehlikeli yeni büyük güç siyaseti çağında hayatta kalmaları için olası bir yol çizen entelektüel liderler olarak ortaya çıktıkları yıl olarak da kayıtlara geçti. Ocak ayında Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda Carney, başbakanları sarsan ve Trump'ın kural tabanlı dünya düzenini değiştirmesiyle yüzleşmelerini sağlayan bir konuşma yaptı. Carney, düzenin geri dönmeyeceğini ve "nostaljinin bir strateji olmadığını" vurguladı. Carney, "Buna gerçek adını verin: En güçlülerin ekonomik entegrasyonu bir zorlama aracı olarak kullanarak kendi çıkarlarını takip ettiği, büyük güçlerin rekabetinin arttığı bir sistem. Yeni yaklaşımımız, Stubb'un 'değer temelli realizm' olarak adlandırdığı şeye dayanıyor" diye açıkladı. Bir hafta önce Stubb, uluslararası ilişkiler üzerine yeni kitabını yayınladığı bildirildi. Stubb kitabında, "Daha istikrarlı bir geleceğe giden yolumuz, dünyayı olduğu gibi görmekle başlıyor. Ve liberal değerlerimizi korurken, bunları paylaşmayanlarla alçakgönüllü ve saygılı bir şekilde işbirliği yapmanın yollarını tanımlamakla devam ediyor" diye kaydetti. İki lider de kendi ülkeleri gibi ülkeler için ileriye giden yolun işbirliği olduğuna inanıyor. Ortanca güçlerin bu işbirliği nasıl görünebilir? Kısaca: çok sayıda 'çıkar evliliği', diye "Politico" aktardı. Hem Finlandiya hem de Kanada'nın üyesi olduğu NATO söz konusu olduğunda, Stubb, ABD'nin geri çekilip çekilmeyeceğine bakılmaksızın Avrupa ülkelerinin ittifak içinde Avrupa'nın güvenliğini sağlamak için birleşmesi gerektiğini ve birleşeceğini açıkça belirtti. Geçen ay Helsinki'de Stubb, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ı ve aralarında Hollanda'nın yeni liberal başbakanı Rob Jetten'in de bulunduğu diğer Kuzey Avrupa liderlerinden oluşan bir grubu ağırladı. Kuzey Amerika'dan ise Carney katıldı. Ortak Sefer Gücü (JEF) olarak bilinen bu grubun amacı, rolünün genişletilebileceğine dair öneriler olmasına rağmen, NATO'ya destek sağlamak için Avrupa'nın hızlı tepki askeri seçeneği olarak hareket etmek olduğu belirtildi. Kanada'nın JEF'in tam üyesi olması olası olmasa da, grupla ortaklığını resmileştirebileceği aktarıldı. Avrupa Birliği (AB) de gündemdeydi. Londra'daki parkta birlikte koşarken, Stubb, Carney'ye Kanada'nın AB'ye katılması fikrini düşünmesini önerdi; bu fikir düzenli olarak ortaya çıkıyor ve Kanadalıların neredeyse yarısının desteğini alıyor. Carney, blokla daha derin ticaret ve güvenlik bağları istediğini belirtmesine rağmen, AB'ye tam üyeliğin olası olmadığını kaydetti. ABD ile ticaret savaşının ortasında Kanada, ittifak çeşitlendirmesinin gerçekte ne anlama geldiğini gösteriyor. AB ile zaten bir ticaret anlaşması bulunuyor ve Carney sadece bu yıl Çin ile büyük bir ticaret anlaşması, Hindistan ile de bir dizi yeni anlaşma imzaladığı aktarıldı. Finlandiya lideri ise bu hafta Kanada'ya savunma, denizcilik ve madencilik sektörlerinden 30'dan fazla şirketten oluşan bir delegasyon getireceği açıklandı.