Sırbistan Hükümeti, hangi şirketlerin KDV açısından "ağırlıklı ihracatçı" sayılacağını belirleyen yönetmeliği yeniledi. Bu statüdeki şirketler KDV iadelerini 45 gün yerine 15 günde alıyor. Yeni yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor ve 2004'ten beri uygulanan eski yönetmeliğin yerini alıyor. Şirketlerin ihracat oranını artık kendi KDV kayıtlarından hesaplaması ve yıllık olarak yeni bir form vermesi gerekiyor.
BELGRAD – Başbakan Prof. Dr. Đuro Macut başkanlığındaki Hükümet'in 8 Ekim 2026'da kabul ettiği yönetmelik, KDV Kanunu'nun 52. maddesine dayanıyor. Metin, "ağırlıklı olarak yurt dışına mal satışı" yapan KDV mükelleflerini belirleyen ölçütleri düzenliyor.
Sırbistan'da şirketi olanlar için neden önemli?
KDV Kanunu'na göre ödenecek KDV'den fazla indirilebilir KDV olan mükellefler farkın iadesini isteyebiliyor. İade süresi genel kuralda 45 gün. Ağırlıklı ihracatçı statüsündeki mükellefler için ise bu süre 15 gün. İhracatçılar için bu, nakit akışı ve işletme sermayesi açısından belirleyici bir fark yaratıyor. Sırbistan'da şirket kuran, Türkiye'den mal tedarik edip Avrupa'ya, Balkanlara veya başka pazarlara satan, üretim yapıp ihraç eden Türk girişimciler için bu statüye girip girmediğini bilmek önem taşıyor.
Kim "ağırlıklı ihracatçı" sayılıyor?
Yönetmeliğe göre aşağıdaki iki ölçütten birini karşılayan KDV mükellefi ağırlıklı ihracatçı sayılıyor:
- Önceki takvim yılında mal ihracatının, toplam mal ve hizmet cirosuna oranı yüzde 50'den fazla olması, ya da
- Önceki takvim yılında ihracat değerinin en az 10 milyon avro olması.
Ölçütü karşılayan şirket, içinde bulunulan takvim yılının tamamı için bu statüde sayılıyor.
Yıl içinde statü kazanma imkanı
Yeni yönetmelik, statüyü yıl içinde de kazanma imkanı tanıyor. Şirket, yılbaşından beyanname verdiği vergi dönemi sonuna kadar yaptığı ihracatla aynı ölçütleri (yüzde 50 veya 10 milyon avro) aşarsa o dönemden itibaren ağırlıklı ihracatçı sayılıyor. Bu hesap yıl içinde her vergi dönemi için yeniden yapılıyor. Yeni kurulan veya ihracata yeni başlayan şirketler için bu önemli bir ayrıntı. Geçen yılın rakamlarını beklemeden, ihracat payı yüksekse yıl içinde hızlı iadeye geçilebiliyor.
Yeni form: PID PDV
Ağırlıklı ihracatçılar, ilgili verileri Vergi İdaresi'ne (Poreska uprava) "PID PDV – Ağırlıklı mal ihracatı" formuyla bildirmek zorunda. Form, KDV beyannamesine eklenerek veriliyor:
- Önceki yıl ölçütüne göre statü kazananlar: Ocak ayı beyannamesiyle (üç aylık beyan verenlerde ocak–mart beyannamesiyle).
- Yıl içinde ölçütü aşanlar: Ölçütün karşılandığı vergi dönemine ait beyannameyle.
İhracat ve toplam ciro verileri, mükellefin yasa gereği tuttuğu KDV kayıtlarından alınıyor. Yani hesap, ayrı bir muhasebe çalışması yerine KDV defterlerinden yapılacak.
Geçiş dönemi: 2026'daki statüler korunuyor
Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor. Eski yönetmeliğe göre, 2025 mali tablolarındaki verilerle ağırlıklı ihracatçı sayılan şirketler bu statüyü 31 Aralık 2026'ya kadar koruyor. 2027 için ise yeni kurallar geçerli olacak. Bu nedenle ihracatçı şirketlerin 2026 verilerini şimdiden yeni ölçütlere göre değerlendirmesi, 2027'nin ilk beyannamesinde forma hazırlıklı olması gerekiyor.
Özet: Şirketler ne yapmalı?
- 2026 ihracat ve toplam ciro rakamlarını KDV kayıtlarından kontrol edin. İhracat payı yüzde 50'yi veya ihracat değeri 10 milyon avroyu aşıyor mu?
- Ölçütü karşılıyorsanız 2027 ocak beyannamesine (üç aylık beyanda ocak–mart) PID PDV formunu ekleyin.
- Muhasebecinizle yıl içi izleme yapın. Ölçüt yıl içinde aşılırsa form ilgili dönemin beyannamesine eklenmelidir.
Kaynak: Uredba o kriterijumima na osnovu kojih se utvrđuje šta se, u smislu Zakona o porezu na dodatu vrednost, smatra pretežnim prometom dobara u inostranstvo, Vlada Republike Srbije, 05 br. 110-10049/2026, 08.10.2026. (Službeni glasnik RS, Pravno-informacioni sistem RS). 15 günlük iade süresi KDV Kanunu md. 52'ye dayanmaktadır.
