Sırbistan'da konut kredisiyle ev alan birçok mal sahibi, bankanın zorunlu tuttuğu sigortanın yalnızca taşınmazı koruduğunu, evdeki mobilya, televizyon ve beyaz eşyanın ise otomatik olarak güvence altında olmadığını bilmiyor.
Sırbistan Ulusal Bankası'nın (NBS) açıklamasına göre hiçbir sigorta türü her konut kredisi için yasal olarak zorunlu değil. Ancak teminat olarak ipotek kararlaştırıldığında İpotek Kanunu, mal sahibinin ipotek sözleşmesi imzalanmadan önce taşınmazı olağan risklere karşı sigortalamasını şart koşuyor. Bankalar da bu nedenle çoğunlukla ipotek konusu konut için poliçe talep ediyor ve kendi iş politikaları doğrultusunda ek koşullar getirebiliyor.
Bu sigorta genellikle duvarlar, tavanlar, zeminler, kapılar, pencereler ve binaya gömülü tesisat dahil olmak üzere taşınmazın yapısal bölümünü kapsıyor. Sözleşmeye bağlı olarak yangın, yıldırım düşmesi, patlama veya tesisattan su sızması gibi riskler güvence altına alınabiliyor; ancak bu risklerin her biri her poliçede otomatik olarak yer almıyor.
Asıl dikkat edilmesi gereken nokta evin içindeki eşyalar. Yatak, masa, dolap, televizyon, bilgisayar ve serbest duran ev aletleri genellikle ev eşyası sayılıyor; temel pakette yer almıyorsa bunların korunması için ayrıca sözleşme yapılması gerekiyor. Bu da mal sahibinin konutu düzenli biçimde sigortalı olduğu halde tahrip olan bir televizyon ya da mobilya için tazminat alamayabileceği anlamına geliyor.
Ev eşyasına yönelik ek sigorta yangın, su sızması veya hırsızlık gibi belirli riskleri kapsayabiliyor, ancak yalnızca sözleşmede belirlenen sınırlar dahilinde. Bir cihazın sigortalı olması da sigorta şirketinin her arızasını ödeyeceği anlamına gelmiyor. Yaşlanma, aşınma veya hatalı bakımdan kaynaklanan hasarlar genellikle temel sigorta kapsamına girmiyor; aşırı gerilim veya kısa devreden doğan zararlar için de ayrı bir teminat gerekebiliyor.
Bir diğer önemli husus, poliçenin banka lehine rehin edilmesi (Sırpçada "vinkülasyon"). Bu, ipotekle alacağı güvence altına alınan bankanın sigorta tazminatı üzerinde belirli haklara sahip olması anlamına geliyor. Büyük bir hasar durumunda ödeme, sözleşme koşullarına bağlı olarak taşınmazın onarımına veya kalan kredi borcunun bir bölümünün kapatılmasına yönlendirilebiliyor. Ancak vinkülasyon, bankanın bildirilen her hasardan otomatik olarak tüm parayı alacağı anlamına gelmiyor. Bu nedenle bankanın hakkının yalnızca konutun yapısal bölümünü mü yoksa diğer sözleşmeli teminatları da mı kapsadığının kontrol edilmesi gerekiyor.
Poliçe imzalanmadan önce hangi risklerin dahil olduğu, nelerin sigorta dışında bırakıldığı, azami tazminat tutarı ve mal sahibinin hasarın bir bölümünü üstlenip üstlenmediği incelenmeli. Sigorta bedeline özellikle dikkat etmek gerekiyor; bu tutar ne konutun piyasa değerine ne de kalan kredi miktarına eşit olmak zorunda. Bu yüzden bankanın koşullarını karşılayan bir sigorta, mal sahibinin tüm varlığını korumak için yeterli olmayabiliyor. Bu nedenle belirleyici olan yalnızca poliçe fiyatı değil, sigorta şirketinin hasar anında gerçekte neyi tazmin ettiği.
