Sırbistan'da bu yıl grip virüsü erken görüldü. Sırbistan Halk Sağlığı Enstitüsü "Dr Milan Jovanović Batut"un resmi verilerine göre ilk vaka eylülde laboratuvarda doğrulandı ve şu ana kadar yedi kişi hastalandı.
Epidemiyolog Prof. Dr. Zoran Radovanović, Blic Zdravlje'ye yaptığı açıklamada yılın bu döneminde gribin nadir görüldüğünü belirterek, hastalığın kişiyi yatağa düşürecek kadar ağır seyredebileceğini söyledi. Radovanović, şu anda grip açısından salgın niteliğinde bir artış yaşanmadığını, bu dalganın ancak sıcaklıkların 10 ila 15 derece düşmesiyle başlayacağını ifade etti.
Profesör, geçen yıl ilk dört vakanın 13-19 Ekim 2025 haftasında doğrulandığını hatırlatarak bu yıl vakaların neden daha erken görüldüğü sorusuna, daha fazla test yapıldığında virüsün bulunma olasılığının arttığı yanıtını verdi. Radovanović'e göre bu yıl daha çok test yapılmış olabilir; bunun yanı sıra erken sonbahar için beklenenden soğuk geçen günlerin de etkisi olabilir. Test sayısı ile vaka sayısı arasındaki ilişkiyi örnekleyen Radovanović, bazen 150 testte 3 vaka bulunduğunu, bazen hiç bulunmadığını, bazen de 7 vaka çıktığını söyledi.
Radovanović, yaz aylarında bile yüzlerce test yapılması halinde birilerinin burnunda veya boğazında grip virüsüne rastlanabileceğini, ancak bunun salgın anlamına gelmediğini vurguladı. Salgın dalgasının iki koşula bağlı olduğunu belirten profesör, düşük sıcaklık ve kuru havanın grip virüsüne elverişli ortam yarattığını, bunun da mevsimsel vaka artışını tetiklediğini kaydetti. Bu durumun Sırbistan'da genellikle aralık sonu veya ocak başında yaşandığını dile getiren Radovanović, "Yani henüz salgın yok ve olmayacak" dedi.
İngiltere'de 2009'da pandemiye yol açan domuz gribi olarak bilinen AH1N1'in baskın olduğunu, Sırbistan'da doğrulanan tüm vakaların ise AH1pdm09 olduğunu aktaran Radovanović, buradaki "09"un suşun 2009 yılına ait olduğunu, "M"nin ise Meksika anlamına geldiğini açıkladı. Profesör, söz konusu varyantın o tarihten bu yana her yıl değiştiğini ve yüzlerce farklı alt varyantın eş zamanlı ortaya çıktığını söyledi.
Sırbistan'da şu anda birden fazla virüsün aynı anda dolaşımda olduğunu belirten Radovanović, yalnızca ikisinin ciddi seyredebileceğini ifade etti: grip ve COVID-19. Yalnızca burun akıntısı, ateş olmaması ve hafif boğaz ağrısı varsa bunun genellikle rinovirüs kaynaklı bir soğuk algınlığı olduğunu belirten profesör, metapneumovirüs veya çocuklarda ağır seyredebilen, yetişkinlerde ise hafif geçen respiratuvar sinsityal virüsün de aynı grupta yer aldığını söyledi. Radovanović, bu tablonun üşümekten değil virüsten kaynaklandığını ve çok hafif bir klinik tablo oluşturan geniş bir virüs grubunu kapsadığını dile getirdi.
COVID-19'un artık eskisi kadar ağır olmadığını, çünkü dolaşımdaki Omikron soylarının daha hafif seyrettiğini ve toplumun bağışıklık kazandığını belirten Radovanović, buna karşın hastalığın hâlâ ciddi olabileceğini ve aylarca süren uzun COVID'e yol açabileceğini vurguladı. Koronavirüste ateşin yükseldiğini veya belirgin şekilde arttığını, baş ağrısı, halsizlik ve boğaz ağrısı görüldüğünü, burun akıntısının daha az olduğunu, kişinin kendini kırgın hissedip yatma ihtiyacı duyduğunu ancak tablonun daha kademeli ilerlediğini anlattı.
Gribin ise farklı, ani bir başlangıçla ortaya çıktığını belirten Radovanović, "Gripte sanki kişiye bir kamyon çarpmış gibidir. Tam sağlıklıyken 2-3 saat içinde yatması gerekir. Bu çok ani başlangıç, yüksek ateş ve diğer belirtiler onu diğer virüslerden ayırır" dedi. Profesör, yine de kesin tanının laboratuvar olmadan doğrulanamayacağını ekledi.
Her yıl grip geçirdiğini söyleyenlere de değinen Radovanović, bunun doğru olamayacağını, söz konusu durumun daha ağır bir soğuk algınlığı olabileceğini söyledi. Klasik klinik tabloya sahip gerçek gribin bir kişide hayatı boyunca 5-6 kez görülebileceğini belirten profesör, bunun genellikle genç yaşta daha sık yaşandığını, kendisinin yetişkin hayatı boyunca iki kez gerçek grip geçirdiğini anlattı.
Sırbistan'da grip aşısı geçen hafta uygulanmaya başladı. Radovanović, aşılamada acele edilmemesi gerektiğini savunarak mevsimsel grip salgınının 8, 10 veya 12 hafta sürebileceğini, dolayısıyla mart sonuna kadar korunmanın önemli olduğunu söyledi. Aşı korumasının resmi olarak 6 ila 12 ay sürdüğünü, ancak yaşlılarda bu sürenin daha kısa olduğunu belirten profesör, mart sonuna kadar korunmak için aşıyı önümüzdeki ay yaptırmanın daha iyi olacağını söyledi.
