Letonya'da, insansız hava araçlarının (İHA) ülke hava sahasını ihlal etmesi nedeniyle ordunun üst üste üçüncü gün alarm vermesinin ardından Letonya Başbakanı Evika Silinja istifa edeceğini bildirdi. Perşembe günü yaşanan bu olaylar, İHA ihlallerinin ardından defalarca NATO savaş uçaklarının havalandırılmasına yol açmıştı. Başbakan Silinja'nın bu kararı, uzun süreli koalisyon içi çatışmaların neden olduğu siyasi çalkantıların bir sonucu olarak değerlendirilirken, İHA olaylarının bardağı taşıran son damla olduğu kaydedildi. EU observer'ın aktardığına göre, hava tehdidi uyarıları üç Baltık ülkesinde oldukça düzenli hale geldi. Ukrayna İHA'larının Rusya'nın en zengin bölgelerindeki hedeflere yöneldiği sırada, bazen Rus elektronik savaşına maruz kalarak rotalarından saptığı belirtildi. Bu durumun, bölge genelinde çok sayıda İHA olayına yol açtığı vurgulandı. Letonya Silahlı Kuvvetleri, en az bir İHA'nın ülke hava sahasında bulunduğunu ve ülkenin güneydoğu kesiminde art arda üçüncü gün alarm verildiğini kaydetti. Bu olayın, Baltık bölgesindeki bir dizi güvenlik olayının sonuncusu olduğu belirtildi. Letonya Başbakanı Evika Silinja'nın istifa kararı almasının ve aynı zamanda Savunma Bakanı Armands Kraucijs'i görevden uzaklaştırmasının temel nedeninin bu olaylar olduğu açıklandı. Silinja'nın, hükümet üyelerinin çalışmalarında "şüphe gölgesi" olmaması gerektiğini ifade ettiği aktarıldı. Başbakan Silinja, Latgale'deki İHA olayının hem kendi ilişkilerinde hem de kamuoyunun Savunma Bakanı Andris Spruds'a olan güveninde bardağı taşıran son damla olduğunu belirtti. "Tepkisiz kalamazdım. Vaatler yerine getirilmezse kararlar alınmalıdır" sözlerini kullanan Silinja, Riga'daki insanların Latgale'dekilerin yaşadığı stresi hayal etmesinin zor olduğunu açıkladı. Estonya gibi komşu ülkeler hava sahalarını ihlal eden İHA'ları genellikle düşürmeyi başarırken, Letonya Silahlı Kuvvetlerinin çoğunlukla sadece gözlemlemekle yetindiği bildirildi. EU observer'ın kaydettiğine göre, bu durum, özellikle ülkenin savunma harcamalarının GSYİH'nin yaklaşık yüzde beşine ulaşması sonrası birçok Letonyalı için hayal kırıklığı yarattı. Bağımsız Letonya tarihinde savunmaya hiç bu kadar para yatırılmamıştı. Ayrıca, Letonya Savunma Bakanlığı yıllardır yerli İHA kapasitelerine yatırım yaptığını ve ülkeyi bu alanda lider konumuna getirme hedefini vurgulamıştı. Ancak, bu yatırımların vatandaşların daha iyi korunmasına yol açmadığı belirtildi. Riga'daki Jeopolitik Araştırmalar Merkezi Direktörü Maris Andžans, EU observer'a yaptığı açıklamada, "Doğu Letonya'dayken bu hava tehdidi uyarılarını aldım. İnsanlar gerçekten endişeli çünkü bildirimler gelip gidiyor ve başarılı önleme oranı sıfır. Letonya'nın karasal, deniz ve hava İHA'ları konusunda iyi üreticileri olduğu açık, ancak bu durum İHA'larla mücadele yeteneklerine dönüşmüyor" ifadelerini kullandı. Andžans, Letonyalıların Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşının dört yıldan uzun bir süre önce başlamasına ve ilk Rus İHA'sının Letonya topraklarına 2024 sonbaharında düşmesine rağmen ülkenin savunmasının neden bu kadar yetersiz kaldığını anlayamadıklarını belirtti. Andžans, "Hiçbir ulus mükemmel değildir. Ancak hükümetin hazırlanmak için zamanı vardı" diye kaydetti. Tüm bu gerilimler, iki hafta önce Letonya'daki terk edilmiş bir petrol deposuna iki Ukrayna İHA'sının düşmesi ve bir patlamaya neden olmasıyla tam teşekküllü bir siyasi krize dönüştü. Hava savunma sistemlerinin bu İHA'ları önleyemediği ve sakinlere uyarıların olayın ardından gönderildiği vurgulandı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, Ukrayna Unian'ın aktardığına göre, "Soruşturma, olayın Rusya'nın radyo-elektronik savaşı nedeniyle, Ukrayna İHA'larını Rusya topraklarındaki hedeflerinden kasıtlı olarak saptırma amacıyla gerçekleştiğini gösterdi" açıklamasında bulundu. Bu olay, 1,8 milyon nüfuslu ülkede siyasi bir fırtınaya neden oldu ve 10 Mayıs'ta Savunma Bakanı Andris Spruds'un istifasına yol açtı. Euronews'in aktardığına göre, Letonya siyasi liderliği daha sonra Letonya Savunma Bakanlığı'nın insansız hava araçlarının tespitinde ve bunlara tepki vermekte büyük eksiklikler gösterdiğini kabul ettiğini bildirdi. EU observer'ın yazısına göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bu kargaşayı birkaç şekilde kullanabileceği belirtildi: Enformasyon baskısı, iç bölünmeleri teşvik etme, güvenlik tepkilerini test etme, hibrit istikrarsızlaştırma ve içeriden siyasi etki yaratma. Rusya ile NATO arasındaki bir çatışma durumunda saldırıya uğrayabilecek diğer Baltık ülkelerinde de benzer Rus saldırısı anlatılarının duyulduğu aktarıldı. Kiev Independent'ın belirttiğine göre, Estonya vatandaşları, Rusya'nın bir işgali durumunda ABD ve Başkan Donald Trump'ın NATO üyesi olarak kendilerine yardım edeceğinden emin değil. Gerilimin arttığı Tallinn şehrinin bir sakini olan Eva Reis, "Fransızların veya Almanların bize yardıma geleceğini düşünüyorum. Amerika Birleşik Devletleri'ne güvenmiyorum" ifadelerini kullandı. Estonya'da yaklaşık sekiz yıldır yaşayan Mısırlı Mohamed Elhalavany, Trump'ın Rusya'nın saldırganlığına karşı Ukrayna'ya yardım etmediğini düşündüğü için artık "Amerika'ya güvenmediğini" belirtti. Trump'ı bir iş insanı olarak tanımlayan Elhalavany, "Hiç kimseyi umursamıyor. Sadece para, petrol ve yakıtla ilgileniyor" diye ekledi. ABD'nin Almanya'dan 5.000 asker çekme kararının ardından Polonya'ya planlanan 4.000 askerin konuşlandırılmasını da "ertelemesi", Baltık ülkelerini daha da endişelendirdi. Saldırgan Rusya ile öngörülemeyen ABD'li müttefik arasında Estonya hükümetinin NATO'ya olan güveni sürdürmeye çalıştığı aktarıldı. Rus işgalinin ardından ülkesini terk ederek Estonya'ya gelen Ukraynalı öğretmen Hanna Yaremenko, "Savaş başlamadan önce Ukrayna'daki durum çok benzerdi. Herkes 'Her şey yolunda, endişelenme, bunlar sadece hikayeler' diyordu" diye aktardı.