Federal Araştırma Ajansı (FIA) Pakistan'ı, her ay yaklaşık 200 kilogram plasenta tedarik eden ve bu materyali kurutmak, işlemek ve ihraç etmek için kullanan bir şebekeyi ortaya çıkardı. Bu bilgiyi BBC Urdu'ya veren FIA yetkilileri, Islamabad'da yapılan bir operasyon sırasında, yaklaşık 500 kilogram insan plasentası içeren bir ev tespit ettiklerini belirtti.
Operasyonda beş kişi gözaltına alındı. FIA tarafından yayınlanan fotoğraflar, kurutulmuş plasentaları tekerlekli kovalarda taşıyan ve bu materyali saklamak ve işlemek için kullanılmış olan evi gösteriyor.
Şüpheliler, Islamabad ve Rawalpindi'deki hastanelerden plasenta satın aldıklarını ve her birine yaklaşık 2,90 dolar ödediklerini itiraf ettiler. Pakistan Transplantayon Kuruluşu yetkilisi Hina Kanval, BBC Urdu'ya bu tür ticaretin sağlık kuruluşları içindeki kişilerin işbirliği olmadan mümkün olamayacağını söyledi.
FIA, plasentaların Vietnam'a ihraç edilmek üzere üretilen ve yaşlanma karşıtı ilaçlar olarak pazarlanan enjeksiyonlar için kullanılmak üzere olduğunu iddia etti. Bu enjeksiyonların her bir dozunun yaklaşık 2.530 dolar değerinde satıldığını belirtiyorlar.
Kanval, estetik tıpta plasenta bazlı ürünlere olan talebin yüksek olduğunu ancak Pakistan'da bu tür ürünlerin satın alım ve satışının yasak olduğunu vurguladı. Pakistan yasalarına göre insan organları ve dokuları ticareti için 10 yıl hapis cezası ve para cezası öngörülmüştür.
FIA, şebekenin sadece Islamabad'da değil, Lahore ve Peshawar gibi diğer büyük Pakistan şehirlerinde de faaliyet gösterdiğini düşünüyor. Şüpheliler arasında göç bürosu çalışanları, tıbbi atık yönetimi şirketleri ve sağlık kuruluşlarında çalışanlar bulunuyor.
FIA yetkilisi BBC Urdu'ya, ajansın daha önce insan organlarına ilişkin kaçak ticaretle mücadelede operasyonlar düzenlediğini ancak bu örgütün uluslararası bir şebeke olduğunu düşündüklerini söyledi. Şüpheliler başlangıçta materyalin hayvan kökenli olduğunu iddia etmişlerdi, ancak daha sonra soruşturma sırasında insan plasentası olduklarını kabul ettiler.
FIA ayrıca Temmuz ayında Islamabad Uluslararası Havaalanında Vietnam'a gönderilmek üzere yaklaşık 100 kilogram insan plasentası ele geçirdi. Vietnam'da insan plasentasının ilaçlarda kullanımı yasaktır, ancak hayvan kökenli plasenta kullanılabilir.
Pakistan yetkilileri şimdiye kadar insan plasenta ticaretiyle bağlantılı olarak dokuz kişiyi gözaltına aldı.
Plasenta, gebelik sırasında anne karnında bebeğin beslenmesini sağlayan ve doğumdan sonra atılan bir organdır.
Pakistani jinekolog Sadaf Tarik, bu organın potansiyel olarak bulaşıcı bir tıbbi atık olarak sınıflandırıldığından ve özel bir şekilde bertaraf edilmesi gerektiğini belirtti. Doğumdan sonra plasenta hemen ayrılarak özel bir tıbbi atık çantasına konur ve daha sonra hastanenin soğuk hava deposuna taşınır.
Tarik, bu süreçte 24 saat içinde en fazla korunan bir ortamda tutulması gerektiğini ve ardından belirli prosedürlerle yakılmasıyla bertaraf edilmesi gerektiğini söyledi. Bu prosedürler hem devlet hastanelerinde hem de özel hastanelerde uygulanmalıdır.
Plasenta, protein, yağ, demir ve hormonlar gibi besin maddelerini içerir. Ekstraktları yüzyıllardır bazı kültürlerde geleneksel tıpta kullanılmıştır. Günümüzde plasenta ekstraktları gıda takviyeleri, kozmetik ürünler, kapsül ve enjeksiyonlar gibi çeşitli ürünlerde bulunmaktadır.
Amerikan pazar araştırması şirketi Polaris'e göre, plasenta bazlı ürünlerin legal piyasasının değeri 700 milyondan fazla dolara ulaşmış ve 2034 yılına kadar 1,4 milyar doları aşabilir. Bu talep sadece insan plasentasına değil, aynı zamanda domuz, koyun ve at plasemtalarına da yöneliktir.
Plasenta bazlı ürünlerin özellikle yaşlanma karşıtı ilaçlar olarak pazarlandığı belirtiliyor. Bu ürünler, saç dökülmesi, cilt kırışıklığını azaltmak ve menopozla ilgili semptomları hafifletmek gibi çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır.
Plasenta, östrojen ve progesteron gibi hormonları da içerir ve bu bileşenler tıp alanında çeşitli araştırmalara konu olmaktadır.
Bunlar arasında doku onarımı, yara iyileşmesi, yanık tedavisi ve diğer tıbbi uygulamalar yer almaktadır. Ancak, plasenta bazlı ürünlerin etkinliği konusunda bilimsel kanıtlar oldukça sınırlıdır. Özellikle yaşlanma karşıtı ilaçlar için güvenilir bir bilimsel destek bulunmamaktadır.
Buna rağmen, tüketici talebi devam ediyor. Japonya'daki Japan Bio Products şirketi örneğin, Asya pazarında plasenta tozu kapsül olarak satıyor. Şirketin temsilcisi Vinston Ui, bazı Asya ülkelerindeki tüketicilerin, özellikle de Çin geleneksel tıpta uzun yıllardır kullanılan plasenta kullanımına karşı daha açık olduğunu belirtti.
İnsan plasentasının kaçak ticareti sadece Pakistan'a sınırlı değil. Çin'de de bu durum var ve insan plasentaları yasak olmasına rağmen, internet platformları ve kara piyasada satılıyor.
Bir Çinli satıcı Global Times'a verdiği demeçte, insan plasentasını 50 dolar veya daha fazla fiyata sattığını belirtti.
Çin geleneksel tıpta plasenta yüzyıllardır kullanılmaktadır ve bazı doktorlar tarafından bağışıklık sistemini güçlendirmek ve solunum yolu hastalıklarının tedavisinde etkili olduğu iddia edilmektedir.
Ancak, insan plasentasının yanlış şekilde işlenmesi ciddi sağlık riskleri oluşturabilir. Çinli bir jinekolog olan Huang ÄengÅ¡eng, bulaşma riski taşıyan enfeksiyonlara ve ciddi hastalıklara yol açabileceğini vurguladı.
Bazı kadınlar doğumdan sonra plasentayı atmak yerine saklayarak veya toz haline getirerek kapsül olarak kullanmayı tercih ediyorlar. Bu durum, insan plasentasının kaçak ticaretinde önemli bir faktör haline geliyor.
Plasenta, çok düşük maliyetle satın alınabilirken, bu materyallerden üretilen ürünler yüksek fiyatlarla satılıyor. Bu durum, büyük talep, yüksek değerli son ürün ve potansiyel sağlık faydaları gibi faktörlerin birleşmesiyle oluşan kaçak ticaret ortamını besliyor.
