Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in savaş makinesini finanse ederek iki yıl önce büyük gelirler elde eden Promsvjaz Bankası (PSB), Ukrayna'daki çatışmanın başlamasından dört yıl sonra yüz milyonlarca dolar kayıp yaşadığını bildirdi. Uzmanlar, Rusya finans sektöründeki bu durumun 'büyük devlet mali müdahaleleri' gerektirebileceğini belirtti. İngiliz The Telegraph gazetesine göre PSB, yalnızca 2025 yılında sorunlu kredileri karşılamak için 300 milyar ruble ayırdıktan sonra 19,2 milyar ruble (yaklaşık 202 milyon avro) zarar kaydetti. Bu tür kayıplar genellikle yanlış iş stratejisine bağlanabilirken, birçok uzman PSB'nin Rusya finans sisteminin çöküşünün ön saflarında olduğunu vurguladı. Savunma projelerinin tetiklediği borçlanma dalgasının engellerle karşılaştığına işaret edildi. Silah üretimi sektörü dışında bile Rus bankalarının bir 'borç bombasıyla' karşı karşıya kalacağı belirtildi. Sürgündeki politikacı ve Putin hükümetinin eski Enerji Bakan Yardımcısı Vladimir Milov, 'Bankacılık krizi kriterlerini resmen karşılıyoruz. Eksik olan tek şey, insanların bankalardan toplu olarak para çekmeye başlamasıdır' açıklamasını yaptı. Rusya Merkez Bankası verilerine göre bankacılık sektörünün karı Aralık ayında yüzde 55 düşerek 176 milyar rubleye gerilediği aktarıldı. Devlet petrol devi Rosneft ile bağlantılı büyük bir kredi kuruluşu olan Moskova Kredi Bankası da geçen yılın son çeyreğinde sorunlu kredilerdeki ani artışa bağlı bir zarar bildirdi. Kremlin'e yakın bir araştırma enstitüsü olan Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (CMASF), Şubat başında yayınladığı bir raporda 'bankacılık krizinin artık doğrulandığını' belirtti. Bu durum, CMASF'in bankaların toplam kredilerinin onda birinden fazlasının geri ödenmesinin düşük ihtimal olduğu teknik tanımına dayanıyor. Resmi olarak şirketler banka kredilerinin sadece yüzde 3,3'ünü geri ödemede gecikse de, Rusya Merkez Bankası verileri bu tür kredilerin oranının yüzde 11,3 olduğunu, bunun da yaklaşık 10,6 milyar rubleye tekabül ettiğini kaydetti. Bu oran bir yıl öncesine göre yüzde 10,4'ten arttığı vurgulandı. Hane halkları ise daha kötü bir durumda olup, tüketici kredilerinin yüzde 13,3'ünün sorunlu olduğu aktarıldı. Harvard'daki Davis Merkezi'nden Craig Kennedy, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcından bu yana Kremlin'in savaş maliyetlerini büyük ölçüde bankalar aracılığıyla Rus şirketlerine büyük miktarda para enjekte ederek karşıladığını belirtti. Kennedy, 'Bu, ekonomik büyümeyi teşvik etti ve Rus ekonomisinin direnci yanılsamasını yarattı' açıklamasını yaptı. Kremlin'in savunma sektörünün finansmanı için kuralları ve kredi kontrollerini önemli ölçüde gevşettiğini belirten Kennedy, 'Bununla birlikte, Rus bankacılık sisteminin tam kalbinde kötü yönetilen ve şeffaf olmayan kredilerden kaynaklanan büyük bir risk birikmiştir' ifadesini kullandı. Aralık ayına kadar bankacılık sektörünün savunma şirketlerine verdiği toplam kredi 200 milyar doları aşarak şirket kredilerinin yüzde 23'ünden fazlasını oluşturdu. Bu sektörün kredi geçmişinin kötü olduğu biliniyor. Putin, Rusya'nın GSYİH'sının Ocak ve Şubat aylarında yüzde 1,8 düştüğünü açıklamıştı. Milov, Rusya'daki endüstriyel üretimin yaklaşık dörtte üçünün ya zarar ettiğini ya da durgunluk yaşadığını, kömür, çelik, kağıt ve inşaat sektörlerinin krizlerle karşı karşıya kaldığını belirtti. Kremlin'in bu durumdan endişe duyduğu kaydedildi. Putin Mart ayında Rus petrol ve gaz şirketlerine, İran'daki savaştan kaynaklanan olağanüstü petrol karlarını 'borçlarını azaltmak ve yerel bankalara olan yükümlülüklerini ödemek' için kullanmaları gerektiğini vurguladı. Yaklaşan finansal çalkantıya yanıt olarak Rusya Merkez Bankası'nın kredi kurallarını sıkılaştırmak için bir dizi önlem açıkladığı aktarıldı. Milov, CMASF tarafından kullanılan 'bankacılık krizi' tanımının Rusya'nın finansal kurumlarının çöküşü anlamına gelmediğini açıkladı. Bunun, 'bankaların yakında devlete büyük finansal yardım paketleri istemek için kapılarını çalacağı bir durumun eşiğinde olduğumuz' anlamına geldiğini aktardı. Şu an için Ortadoğu'daki savaşın patlak vermesinden bu yana petrol ve gaz fiyatlarındaki artış bir miktar rahatlama sağladığı kaydedildi. Ancak, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da bir barış anlaşması sağlaması ve küresel enerji krizini hafifletmesi durumunda Putin'in hareket alanının daralabileceği belirtildi. Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nden kıdemli uzman Elina Ribakova, petrol fiyatlarının 40 dolara düşmesi halinde Rus hükümetinin devlet enerji devleri Gazprom ve Rosneft'in yanı sıra bankaları da yeniden sermayelendirme ihtiyacıyla karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Milov, 'Temel sorunlar birikiyor ve bir noktada hepsi birden patlayacak, 2026 yılı bir dönüm noktası olabilir' ifadeleriyle sözlerini sonlandırdı.