Transparentnost Srbija: Političke aktivnosti finansiranju Zakona izmene bez ODIHR mišljenja

"Predlog izmena Zakona o finansiranju političkih aktivnosti, ne samo da ne ispunjava preporuke ODIHR, zbog čega se navodno donosi, već je podnet i pre nego što je ODIHR o njemu dao mišljenje", Transparentnost Srbija değerlendirdi.

"U situaciji kada čak i najočiglednija kršenja pravila prolaze nekažnjeno, propuštanje da se u Zakonu precizno urede obaveze Agencije za sprečavanje korupcije za vršenje kontrole i da se propišu uverljive sankcije, neće značajno unaprediti izborni ambijent", saopštenjju yerinde belirtildi.

Transparentnost Srbija'ya göre "vlast i ovaj put oličena u narodnom poslaniku Miroslavu Petrašinoviću" resmi bir yasa teklifi sunmuştur.

"Tekst predloga je suštinski identičan nacrtu koji je Narodna skupština 12. maja 2026. uputila ODIHR-u radi davanja mišljenja, ali ODIHR do danas mišljenje nije objavio. Prethodna verzija ovog zakona, o kojoj se ODIHR izjasnio 11. maja 20262, nije sadržala rešenja za probleme u dve ključne oblasti – nadzor i sankcije, a ti nedostaci nisu otklonjeni ni u aktuelnom predlogu."

Transparentnost Srbija, bu iki alanda somut çözüm önerileri sunmuş: kampanya finansmanı ile ilgili suçların genişletilmesi ve tanımlanması ve Korupsiyona Karşı Ajansı'nın denetim süreçlerindeki sorumluluklarının belirlenmesi.

"Činjenica da je predlog podnet i pre dobijanja mišljenja od organizacije čije preporuke vlast navodno želi da ispuni, dovoljno govori o ozbiljnosti tih na mera. Uz to, okolnost da se ponovo pribeglo metodu „poslaničkih“ zakona, umesto da zakon pripremi nadležno ministarstvo a predloži Vlada, ukazuje da će javne konsultacije svesti na neobavezujuća „javna slušanja“, umesto formalne javne rasprave u okviru koje bi trebalo obrazložiti razloge za prihvatanje ili odbijanje svakog podnetog predloga", belirtiliyor.

Ayrıca, en önemli yasal gelişme olan seçim kampanyalarının maliyetleri için sınırların hala çok yüksek olduğunu vurguladılar.

"Prema aktuelnom predlogu, ni jedna lista ili predsednički kandidat ne bi smela imati troškove veće od 6 miliona evra (7 miliona za dva izborna kruga predsedničkih izbora). To znači da bi kod objedinjenih izbora, limit bi bio 12 (13) miliona evra. Poređenja radi, to je više od ukupnih prijavljenih troškova koalicije koju je predvodila SNS 2022 (oko 10 miliona), kada su bili objedinjeni parlamentarni, predsednički i beogradski izbori. Kada se ima u vidu da na izborima tokom poslednje decenije najveća vladajuća stranka na republičkim izborima troši više nego sve druge stranke zajedno, dok za pojedine lokalne izbore na stranke vlasti odlazi i 90odsto prijavljenih troškova, jasno je da ova norma ne bi ostvarila cilj zbog koga se ograničenje uvodi."

Transparentnost Srbija, Çekya, Bulgaristan, Hırvatistan ve Slovakya gibi Sırbistan'la karşılaştırılabilir ülkelerdeki sınırlar göz önüne alındığında 300 milyon dinar (yaklaşık 2,5 milyon euro) maliyet sınırı önerdi. Ayrıca, ODIHR'nin bu kuralların ihlal edilmesi durumunda yaptırım öngörmesi talebini de hatırlattılar.

"Značajnu novinu u predlogu predstavlja pokušaj uređivanja „kampanje trećih lica“, kako bi se sprečilo zaobilazno kršenje pravila o finansiranju kampanje. Iako je norma poboljšana u odnosu na prethodnu verziju, ona i dalje ostavlja previše prostora za tumačenja. Pored navedenog, potrebno je poboljšati pravila o kreditima za finansiranju kampanje, o korišćenju usluga od javnih institucija, ograničenjima za priloge povezanih lica, i kriterijume za kontrolu koju bi vršila Poreska uprava. Iako se predlažu neka poboljšanja kada je reč o preliminarnim izveštajima o finansiranju kampanje, ona neće biti dovoljna da obezbede adekvatan nivo javnosti podataka pre izbora", açıklıyor.

Transparentnost Srbija, yasa teklifinde seçim listelerinin sunulması için bir ödül teşviki eden zararlı bir değişiklik olduğunu vurguladı. Formal olarak, 1'den az oy alan seçim listeleri ve başkan adaylarının önerenlerin geri ödemesi gereken maliyetleri konusunda sorumlulukları hala geçerli kalıyor ancak "izborno depozito" görevini kaldırmak, bu ödemeyi büyük çoğunlukla imkansız hale getirecek.

Transparentnost Srbija, Parlamento'nun bu yasa teklifinin görüşülmesini önermiyor ve teklif edilmesi gerekenlerin hükümet tarafından yapılması gerektiğini belirtiyor. Ancak bunun için önce kamuoyunda tartışma yapılmalı ve ODIHR'den olumlu görüş alınmalıdır. Tartışma gerçekleşirse, TS parlamento gruplarına değişiklik önerileri sunacaktır.

Ceo tekst pročitajte na sajtu N1 [https://n1info.rs/vesti/transparentnost-srbija-izmene-zakona-o-finansiranju-politickih-aktivnosti-bez-misljenja-odihr/].