Sırbistan'da kış lastiği kuralı 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Karayolları Trafik Güvenliği Kanunu'na göre, 1 Kasım ile 1 Nisan 2027 arasında araçlarda kış lastiği bulundurulması gerekiyor; zorunluluk, yolda kar, buzlanma veya don olması halinde geçerli.
Araç sahipleri son günlerde lastik değişimine yoğun ilgi gösteriyor. Belgrad'da konuşan sürücüler, dört lastiğin tamamını değiştirdiklerini, bazıları iki takım arasında dönüşümlü kullandığını, bazıları ise her yıl yeni lastik alıp eskilerini sattığını anlattı.
Yeni kış lastiği takımının fiyatı, ebat ve markaya göre yaklaşık 17.000 ile 60.000 dinar arasında değişiyor. Temel modellerde tek lastik yaklaşık 5.000 dinara bulunabilirken, tanınmış markaların kaliteli modellerinde tekerlek başına 15.000 dinarı aşıyor. Buna montaj ücreti de ekleniyor.
Lastikçi Milan Petrović, yoğunluğun başladığını belirterek değişim ücretinin tekerlek başına yaklaşık 700 ile 2.000-3.000 dinar arasında olduğunu söyledi. Petrović, sürücülerin çoğunun yeni lastik taktırdığını, şu anda en önemli kontrollerin antifriz, lastik basıncı ve motor yağı olduğunu, bunları sürücülerin kendilerinin de yapabileceğini ifade etti.
Trafik Güvenliği Ajansı (ABS), 7 derecenin altındaki sıcaklıklarda yaz lastiklerinin en önemli özelliği olan iyi yol tutuşunu kaybettiğini, sertleşerek fren mesafesini önemli ölçüde uzattığını hatırlatıyor. Ajans, yaz lastiklerinin yüksek sıcaklıklara, kış lastiklerinin ise düşük sıcaklıklara dayanıklı malzemeden üretildiğini belirtiyor.
Trafik Güvenliği Ajansı'ndan Veljko Ćurčić, kanunun bu bölümünün açık olduğunu belirterek 1 Kasım-1 Nisan arasında yolda kar, buzlanma ve don varsa her aracın kış lastiği taşımak zorunda olduğunu söyledi. Kar ve buz olmadığında dahi kanun maddesine uyulmasının güvenlik açısından önerildiğini kaydeden Ćurčić, en küçük bir kazada bile sigortanın hasarı karşılamayacağını, aracın teknik olarak arızalı sayılacağını ve zararın tamamını sürücünün üstleneceğini ifade etti.
Denetimde 1 Kasım-1 Nisan arasında yolda kar veya buz varken yaz lastiğiyle araç kullanan gerçek kişilere 10.000 ile 20.000 dinar arasında ceza kesilebiliyor. Tüzel kişiler için bu tutar 800.000 dinara kadar çıkıyor.
Kanuna göre sürücüler, yolların kuru olması halinde bu dönemde yaz lastiğiyle de araç kullanabiliyor. Ancak Sırbistan'ın bazı bölgelerinde yarın kar bekleniyor.
Zorunluluk kapsamında dört lastiğin tamamında M+S (MS, M-S veya M&S) işareti bulunması ve diş derinliğinin en az 4 milimetre olması gerekiyor. ABS, kış lastiklerinin diş kanallarının daha derin olduğunu, en ucuz kış lastiğinin bile yaz lastiğine göre dört kat daha iyi yol tutuşu sağladığını, metal iskelet yapısının da daha sert ve mekanik darbelere daha dayanıklı olduğunu belirtiyor.
Teknik muayene uzmanı Milan Ristić, kış lastiğinde izin verilen minimum diş derinliğinin 4 milimetre (yaz lastiğinde 1,6 mm) olduğunu ve bunun lastik üzerindeki TWI göstergesiyle işaretlendiğini söyledi. Ristić, lastiğin yanlış ayarlanmış tekerlek geometrisi nedeniyle sıklıkla yan kenarlardan düzensiz aşındığına dikkat çekerek, ortadaki diş derinliği yeterli olsa bile aşınmış kenarın lastiği kış sürüşü için güvensiz hale getirdiğini, satın alma veya kontrol sırasında lastiğin tüm profilinin incelenmesi gerektiğini vurguladı.
Lastikçi Ivica Radojević, her lastik değişiminde tekerlek geometrisi ayarının da yapılmasını önerdiğini belirterek bunun lastiklerin eşit aşınması, aracın dengesi ve güvenliği için önemli olduğunu söyledi. Radojević, lastikçilerin deneyimlerine göre sürücülerin yaklaşık yüzde 30'unun bu ayarı yaptırdığını ekledi.
