Sırbistan'ın başkenti Belgrad'daki Ulusal Kütüphane amfitiyatrosunda dün akşam tanıtılan "Yugoslavya'da Sırp Halkının Tarihi (1918-1941)" adlı eserin ilk cildinin, Sırp Edebiyat Kooperatifi (SKZ) tarafından yayımlanan on ciltlik "Sırp Halkının Tarihi" serisinin devamı niteliğinde, başyapıt düzeyinde bir çalışma olduğu belirtildi. Akademisyen Ljubodrag Dimić, Sırbistan Ulusal Kütüphanesi amfitiyatrosundaki katılımcılara hitaben, kitabın 1918'den 1941'e kadar Yugoslavya'daki Sırpların tarihine uzmanların özgün bakış açılarını çeşitli katkılarla sunduğunu kaydetti. Dimić, Tanjug'a yaptığı açıklamada, ilk cildin Stanislav Sretenović, Dušan Fundić, Dragan Bakić, Vojislav Pavlović, Aleksandar Milanović, Slađana Jaćimović ve Igor Borozan olmak üzere yedi yazarın katkılarıyla büyük bir girişim olduğunu belirtti. SKZ'den yapılan açıklamada, 2025 yılına ait olan kitabın, 616 sayfa B5 formatında, lüks ciltli ve 88 sayfa illüstrasyonla birlikte, iki savaş arası dönemin siyasi süreçlerine, devletin uluslararası konumuna, kültürel gelişimine ve Sırp-Hırvat ilişkilerine özel bir vurgu yapan ilk büyük çağdaş sentez olduğu aktarıldı. Dimić, bu girişimin birçok övgüyü beraberinde getirdiğini ancak aynı zamanda tarihi süreci farklı düşünme, yazma, anlama ve gözlemleme konusunda birçok olasılık barındıran bir çalışmayla karşı karşıya olunduğunu belirterek, değerlendirmenin nasıl olacağını göreceklerini kaydetti. Dimić'in açıklamalarına göre, kitabın komünist bir perspektiften değil, bilim insanlarının kaleminden yazıldığı ve neredeyse her bir yazarın kendi bakış açılarını ve geçmişe dair görüşlerini yansıtma fırsatı bulduğu vurgulandı. Akademisyen Dimić, bu şekilde hemfikir olunabilecek veya olmayabilecek, tamamlanması gereken ve övgüye değer unsurları barındıran mozaik bir tablo elde edildiğini aktardı. Dimić, ilk cildin ardından uzmanların kitabın belirli bölümleri hakkında tartışma, daha ileri yazım ve araştırma fikirleri geliştirme ve "ekstra, daha büyük ağırlığa sahip sonuçlara ulaşma" fırsatı bulacaklarını aktardı. Yazarlardan Sretenović, eserin bir başyapıt olduğunu ve kendi katkısının temel hipotezinin, tarihte ilk kez tek bir devlette birleşen Sırpların, 1918 Sırp hükümetinin tasavvuruna göre devleti geliştirme konusunda yeterli insan ve maddi güce sahip olamadıkları olduğunu belirtti. Kendi katkısı hakkında konuşan Bakić, Yugoslavya Başbakanı Milan Stojadinović'in görevden alınmasıyla bir dönemin sona erdiğini, zira savunduğu Yugoslavcılık kavramının tartışmalı hale geldiğini kaydetti. Pavlović, Stojadinović'in düşüşünden sonra Yugoslavya'nın "daha da az Sırp" bir yapıya büründüğünü ve Cvetković-Maček anlaşmasıyla bazı yönlerden Avusturya-Macaristan'a ve Hırvatların 1918'de talep ettiklerine benzediğini vurguladı. Sırp Edebiyat Kooperatifi (SKZ) Direktörü Duško Babić, "Yugoslavya'da Sırp Halkının Tarihi" adlı eserin, son yıllarda yayımladıkları en önemli çalışmalardan biri olduğunu bildirdi. Babić'in aktardığına göre, kitap, 1918 yılında Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın kuruluşuyla sona eren on ciltlik SKZ'nin "Sırp Halkının Tarihi" serisinin devamı niteliğinde tasarlandı. Babić, ilk cildin Birinci ve İkinci Dünya Savaşları arasındaki dönemi kapsadığını, "Sırpların tarihte ilk kez kendi iradeleriyle kurdukları, ancak Sırbistan değil, Yugoslavya adını taşıyan bir devlette yaşadıkları" dönemi ele aldığını kaydetti. Onun ifadelerine göre, Sırpların Yugoslavya ile neredeyse hiçbir şey kazanmadığı, 1918'de bir kazanç gibi görünen milletlerin tek bir devlet çatısı altında birleşmesinin ise zamanla anlamsızlaştığı ve yok olduğu belirtildi. Babić, okuyucuları, Sırpların Yugoslavya uğruna kendi devlet geleneklerinden vazgeçmelerinin, Birinci Dünya Savaşı'nın galipleri olarak yenilenlerle aynı seviyeye gelmelerinin, dillerinin adını feda etmelerinin ve yazı dillerinden vazgeçme çabalarının değip değmediği sorularının beklediğini açıkladı.