Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, işgal altındaki topraklardan çalınan tahılın ihracatına karışan aktörlere karşı bir yaptırım paketi hazırladıklarını bildirdi. Bir geminin İsrail'deki bir limana ulaşmasının ardından yaptığı açıklamada, bu tür ticaretin meşru olmadığını ve ikili ilişkileri zedelediğini vurguladı. Zelenskiy, X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Her normal ülkede, çalınan malların satın alınması hukuki sorumluluk doğuran bir eylemdir. Bu durum özellikle Rusya tarafından çalınan tahıl için geçerlidir. Böyle bir tahılı taşıyan bir başka gemi daha İsrail limanına ulaştı ve boşaltılmaya hazırlanıyor.” ifadelerini aktardı. İsrail makamlarının kendi ülkelerinin limanlarına hangi gemilerin geldiğinden ve hangi yükü taşıdığından habersiz olamayacaklarını belirtti. Paylaşımda, Rusya'nın Ukrayna'nın geçici olarak işgal altındaki topraklarında tahılı sistematik olarak ele geçirdiği ve işgalcilerle bağlantılı kişiler aracılığıyla ihracatını organize ettiği de aktarıldı. Zelenskiy, Ukrayna'nın “bu tür olayları önlemek için diplomatik kanallar aracılığıyla gerekli tüm adımları attığını” belirtti ve bu olaya karışan herkes için yeni bir yaptırım paketi uygulayacaklarını kaydetti. Cumhurbaşkanı, “Ukrayna Dışişleri Bakanlığı'na, devletimizin tüm ortaklarını bu durum hakkında bilgilendirmesi talimatını verdim. İstihbarat servislerimizin bilgilerine dayanarak, Ukrayna bu tahılı doğrudan taşıyanları ve bu suç planından faydalanmaya çalışan gerçek ve tüzel kişileri kapsayacak ilgili bir yaptırım paketi hazırlıyor.” diye açıkladı. Ayrıca, “ilgili kişilerin Avrupa yaptırım rejimlerine dahil edilmesini sağlamak için” Avrupalı ortaklarla koordinasyon sağlayacaklarını da belirtti. Zelenskiy, “Ukrayna her ülkeyle ortaklık ve karşılıklı saygıya önem vermektedir. Özellikle Ortadoğu bölgesinde güvenliğin güçlendirilmesi için samimiyetle çalışıyoruz. İsrail makamlarının Ukrayna'ya saygı göstermesini ve ikili ilişkilerimizi zedeleyecek eylemlerden kaçınmasını bekliyoruz.” ifadelerini belirtti. Panama bandıralı Panormitis adlı kargo gemisinin, Rusya işgali altındaki Ukrayna topraklarından çalındığı iddia edilen tahılı taşıdığı ve bu hafta başında Hayfa Körfezi'ne girdiği belirtildi. Deniz trafiği izleme servisleri, geminin şu anda İsrail kıyılarında hareketsiz durduğunu aktardı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideyon Saar, Ukrayna'nın suçlamalarını reddederek kanıt talep etti ve davanın İsrail yasalarına göre inceleneceğini açıkladı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın çalınan tahıl sevkiyatlarını sadece İsrail'e değil, diğer ülkelere de takip ettiğini ve bu tür ticarete karşı önlem almayı amaçladığını bildirdi. Bakanlık, bu ticaretin Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşını finanse ettiğini belirtti. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Georgiy Tihıy, gazetecilere yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın Türkiye, Mısır, Cezayir ve diğer devletler de dahil olmak üzere farklı ülkelere yapılan çok sayıda çalınan tahıl sevkiyatı vakasını bildiğini aktardı. Tihıy, şu anda bu türden bir geminin Mısır'a, diğerinin ise Cezayir'e yaklaştığını kaydetti. Tihıy, “Mesajımız çok açık; bunu görüyoruz, göz yummayacağız ve uygun bir karşılık verilmeden kalmayacak. Bu yaklaşım sadece İsrail için değil, bu yasa dışı ticarete katılan ve böylece saldırganın Ukrayna'ya karşı savaşı finanse etmesine yardım eden herkes için geçerlidir.” diye açıkladı. Tihıy, Ukrayna'nın İsrail'i bir ortak ve dost olarak gördüğünü ancak Kiev'in iddialarına göre bu tür ticaretin Ukrayna halkına karşı savaşı finanse ettiğini açıkça belirtti. Tihıy, “gri” petrol ağının yanı sıra, Rusya'nın kullandığı “gri” bir tahıl ticareti ağının da bulunduğunu vurguladı. Tihıy'a göre, Ukrayna, çalınan tahılı taşıyan gemilerdeki şirket sahipleri, mürettebat ve diğer ilgili kişiler de dahil olmak üzere tedarik zincirindeki tüm katılımcıların yaptırım altına alınması gerektiğini belirtti. Önümüzdeki dönemde bu tür faaliyetlere karşı daha fazla uluslararası önlem alınacağını da açıkladı. Avrupa Birliği (AB), Rusya'nın Ukrayna'nın işgal altındaki topraklarında ele geçirdiği tahıl ticaretine katılan veya yardım eden tüm aktörlere yaptırım uygulamaya hazır olduğunu İsrail'e bildirdi. Bu uyarı, yeni bir geminin bu yükle Hayfa limanına ulaşmasının ardından geldi. Avrupa Komisyonu sözcüsü Euronews'e yaptığı açıklamada, “AB, Ukrayna'nın İsrail makamlarıyla bu konudaki önceki temaslarına rağmen, çalınan Ukrayna tahılını taşıyan Rus 'gölge filosundan' bir geminin İsrail'in Hayfa limanında yükünü boşaltmasına izin verildiğine dair raporlardan haberdardır.” diye belirtti. Sözcü, Birliğin, yasa dışı Rus savaş çabasının finansmanına ve Avrupa yaptırımlarını aşmaya katkıda bulunan tüm faaliyetleri kınadığını da belirtti. Sözcü, “Gerektiği takdirde, üçüncü ülkelerden gerçek ve tüzel kişileri yaptırım listesine dahil ederek bu tür faaliyetleri yaptırıma tabi tutmaya hazırız.” diye vurguladı. Sözcü, AB'nin bu konuda İsrail Dışişleri Bakanlığı'na başvurduğunu belirtti. Panama bandıralı geminin Hayfa'ya gelişi, Ukrayna ile İsrail arasındaki ilişkileri daha da gerdi. Söz konusu “Panormitis” gemisinin, iddialara göre 6.200 tondan fazla buğday ve 19.000 ton arpa taşıdığı ve henüz yükünü boşaltmadığı, ancak bu ayın başlarında bir sevkiyatın zaten izin verildiği bildirildi. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, İsrail'i Rus gemisini reddetmeye çağırdı ve hükümetinin Avrupalı ortaklarla koordinasyon halinde, “bu suç planından faydalanmaya çalışanlara karşı” “uygun yaptırımlar” için hazırlıklara başlayacağını açıkladı. Kiev, ayrıca Brüksel'den, Rusya'dan yağmalanan tahılın küresel satışını zayıflatmak amacıyla Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex'in de dahil olduğu “tüm mevcut araçları” kullanmasını istediğini bildirdi. AB düzeyinde yaptırım uygulanması için 27 üye devletin tamamının oybirliği gerekmektedir ve Ukrayna tahılının ele geçirilmesi nedeniyle birçok Rus şahsiyet zaten kara listeye alınmıştır. Ancak, üye devletler arasında önemli farklılıkların bulunduğu İsrail ile ilgili konularda birlik sağlamak zorlaşmaktadır. Bu durum, Ortadoğu'daki çatışmalar nedeniyle AB ile İsrail arasındaki gergin ilişkilerin olduğu bir dönemde yaşandı. İspanya, İrlanda ve Slovenya, Lübnan şehirlerine yönelik ölümcül saldırılar nedeniyle İsrail'in cezalandırılması veya Ortaklık Anlaşması'nın askıya alınmasından yanayken, Almanya ve İtalya henüz net bir tavır almadı. Oysa onların desteği, gerekli nitelikli çoğunluk için kritik önem taşımaktadır. Ayrıca, İsrail'in yakın zamanda Filistinlilere ölüm cezası öngören bir yasa çıkarması da ek tartışmalara yol açtı. Bu durum, insan haklarının korunmasını zorunlu kılan anlaşmanın 2. maddesine uyum sorunsalını ortaya koydu. Geçen yıl, Avrupa Dış İlişkiler Servisi tarafından yapılan dahili bir analiz, İsrail'in Gazze'de uluslararası hukuku sistematik olarak ihlal ederek bu maddeyi çiğnediğini aktarmıştı.