Avrupa genelinde konut kiraları artmaya devam ederken, Sırbistan yüzde 12,5'lik yıllık artışla en yüksek kira artışı görülen ülkeler arasında yer aldı. Avrupa Birliği ortalaması yüzde 3 civarında kalırken, Güneydoğu Avrupa'da tablo çok daha sert.
Eurostat'ın son verilerine göre Sırbistan'da kiralar yüzde 12,5 arttı. Ülke böylece konut maliyetlerindeki en belirgin artışın yaşandığı ülkeler grubuna girdi. Benzer bir eğilim yakın çevrede de görüldü; Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk'ta da kira fiyatlarında sert yükselişler kaydedildi.
Euronews Business'ın aktardığına göre Avrupa'nın zirvesinde yıllık kira artışı yüzde 50'ye yaklaşan Türkiye bulunuyor; ancak burada uzun süredir devam eden genel bir enflasyon baskısı söz konusu.
Avrupa Birliği içindeki en yüksek artışlar ise yüzde 43,5 ile Romanya ve yüzde 40,1 ile Hırvatistan'da kaydedildi. Genel enflasyon hesaba katıldığında bu iki ülkede reel kira fiyatları yüzde 30'dan fazla arttı. Gayrimenkul uzmanları, Hırvatistan'daki sıçramanın temel nedeninin konutun finansallaşması olduğunu belirtiyor: Daire alımı başlıca tasarruf ve yatırım aracı olarak görüldüğü için yeni yapılan konutların çoğu boş kalıyor ya da yalnızca turizme ayrılıyor.
Öte yandan Almanya, Fransa ve İspanya gibi büyük Avrupa ekonomilerinde kira artışları yüzde 1,6 ile 2,5 arasında mütevazı seviyelerde kaldı. Bu ülkelerde genel fiyat artışı dikkate alındığında reel konut maliyetleri neredeyse hiç yükselmedi. Bu da konut krizinin ve kiracılar üzerindeki baskının şu anda gelişmekte olan ülkelerde ve Orta ve Doğu Avrupa bölgesinde belirgin biçimde daha güçlü olduğuna işaret ediyor.
Analistler, kira fiyatlarındaki genel artışın arkasında özellikle büyük kent merkezlerinde derin bir arz-talep dengesizliği bulunduğunu vurguluyor. Geçmiş dönemde konut kredilerindeki yüksek faiz oranları birçok potansiyel alıcıyı gayrimenkul piyasasından uzaklaştırarak özel kiralık konut sektöründe kalmaya zorladı ve zaten sınırlı olan konut arzı üzerinde ek baskı yarattı.
Ayrıca giderek daha fazla yatırımcının konutu temel bir ihtiyaç yerine yalnızca finansal bir varlık olarak görmesi, yeni kira sözleşmelerindeki fiyatları daha da yükseltiyor. Yeni dairelerin kira fiyatları mevcut sözleşmelerden daha hızlı arttığı için uzmanlar, önümüzdeki dönemde gayrimenkul piyasasının Sırbistan ve bölgedeki haneler üzerinde daha da büyük bir mali baskı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
