Avrupa Birliği'nin genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos, Birliğin 2030 yılına kadar iki veya üç yeni üye kazanabileceğini söyledi. Kos, yeni üyelerin Birliği zayıflatmaması, aksine güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.
Kos, Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi'nde (Afet) Avrupa Komisyonu'nun salı günü kabul ettiği "Daha Geniş Bir Birlik İçin Hazırlık" bildirisini tanıttı. Komisyonun belgede belirli ülkeleri ve ikili anlaşmazlıkları ele almadığını, genel olarak katılım sürecine odaklandığını belirten Kos, "Farklı alanların ve boyutların bilincindeyiz" dedi.
Komite üyelerinin soruları ağırlıklı olarak nitelikli çoğunlukla oylama önerisi ve yaptırım kararı gibi belirli alanlarda veto hakkının sınırlandırılmasına yönelikti. Üyeler ayrıca halen savaş halinde olan Ukrayna'nın katılımının Birliği nasıl etkileyeceğini sordu.
Avrupa Halk Partisi'nden (EPP) Mihael Galer, belgeyi iddialı bulduğunu ve özellikle blokajların önlenmesi için nitelikli çoğunlukla oylamayı desteklediğini, ancak üye ülkelerin bunu kabul edip etmeyeceğini sorguladığını söyledi.
Avrupa Vatanseverleri grubundan Čaba Dömötör, net kurallara ihtiyaç duyulduğunu ve savaş halindeki bir ülkenin Avrupa Birliği'ne katılmasının sonuçlarının ne olacağının belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Avrupa'yı Yenile grubundan Dan Barna, belgenin aday ülkelere bir mesaj gönderdiğini değerlendirirken, Yeşiller grubundan Thomas Waitz, Avrupa Komisyonu'nun koşulların uygulanmasını nasıl denetlemeyi planladığını sordu ve odağın dış politika olmaması gerektiğini belirtti.
Egemen Ulusların Avrupası grubundan Stanislav Stoyanov, oybirliğiyle karar alma yönteminden sapmanın güçlü bir unsur olduğunu ve Komisyonun artık bundan kurtulmak istediğini söyledi; en önemlisinin ön koşulların yerine getirilmesi olduğunu vurguladı.
EPP'den Željana Zovko, Batı Balkanlar'a ve özellikle Bosna-Hersek'e dikkatle yaklaşılması gerektiğini belirterek, bu ülkenin Komisyon'un planlarında yer almamasının endişe verici olduğunu ve Bosna-Hersek ile müzakerelerin başlatılmasının zorunlu olduğunu söyledi.
Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı grubundan Matjaž Nemec, Kos'a Komisyonun ikili ilişkilerin engel oluşturmasını önlemedeki rolünü nasıl gördüğünü sordu. Aynı gruptan Tonino Picula ise yeni üye ülkelerin Birliğe dış politika ve hukukun üstünlüğüyle uyumlu şekilde girmesinin önemli olduğunu ifade etti.
Bağımsız Avrupa Parlamentosu üyesi Gregor Braun, Kos'a Ukrayna'nın aday ülkeler arasında öncü olması kararını kimin aldığını sordu ve savaş halindeki bir ülkenin AB'ye alınmasının çok tehlikeli olduğunu söyledi.
Kos, tartışmanın sonunda sunulan belgeye ilişkin bir tartışma beklendiğini belirterek, Komisyonun değerlendirmesinin genişlemenin mümkün olduğu yönünde olduğunu, ancak AB'nin daha güçlü olması için değişmesi gereken unsurlar bulunduğunu söyledi.
Kos, "Fikirlerinize açığız. Burada sadece genişleme değil, hazırlık da söz konusu. Hukukun üstünlüğü ile fonlar arasında bir bağ var. Jeopolitik ve genişleme birbiriyle bağlantılı, liyakat de öyle. Jeopolitik bize genişlemenin neden önemli olduğunu söylüyor. Bütçesel etkileri de göz önünde bulunduruyoruz. Genişleme imkânımız var. 2030'a kadar iki veya üç yeni üyemiz olabilir. Başarı gönüllülük esasına dayanıyor. Kimseden üye olmasını istemiyoruz, bu aday ülkelere bağlı" dedi.
Kos, AB vatandaşlarına genişlemenin Birlik için güvenlik açısından ne anlama geldiğinin, yani genişlemenin daha fazla güvenlik getirdiğinin anlatılmasının önemli olduğunu sözlerine ekledi.
Kos, belgenin 15-16 Ekim'de Brüksel'de yapılacak AB zirvesinde tartışılacağını yineledi.
