Birçok kişi sarma, gulaş, kuru fasulye veya bezelyenin buzdolabında hâlâ güvenle yenip yenemeyeceğini yalnızca görünüşüne ve kokusuna bakarak değerlendiriyor. Uzmanlar ise bu tür bir değerlendirmenin yanıltıcı olabileceği uyarısında bulunuyor. Pişmiş yemeklerin buzdolabında ne kadar süre saklanabileceğini, doğru şekilde nasıl muhafaza edileceğini ve artıkların ne zaman atılması gerektiğini bilmek önem taşıyor. Yanlış saklama, bakterilerin çoğalmasına ve gıda zehirlenmesi riskinin artmasına yol açabiliyor.
ABD Gıda Güvenliği ve Denetim Servisi (FSIS), pişmiş et, tavuk, çorba ve sulu yemeklerin üç ila dört gün içinde tüketilmesini öneriyor. İngiltere Gıda Standartları Ajansı (FSA) daha temkinli bir yaklaşım benimseyerek artıkların iki gün içinde yenmesini tavsiye ediyor; Avustralya'nın Yeni Güney Galler gıda kurumu ise üç günlük bir süre belirtiyor.
Sorun, bakterilerin gıdanın kokusunu, tadını veya görünümünü mutlaka değiştirmemesi. Bu nedenle bir yemeğin güvenli olup olmadığı değerlendirilirken bu göstergelere güvenilmemesi gerekiyor.
Pirinçli yemeklerde ekstra dikkat gerekiyor; çünkü pirinç, pişirme işlemine dayanabilen Bacillus cereus bakterisinin sporlarını içerebiliyor. Pişmiş pirinç doğru şekilde soğutulmaz ve saklanmazsa bakteriler çoğalarak gıda zehirlenmesine neden olabiliyor.
Yeni Zelanda gıda güvenliği kurumu, pirinçli yemek artıklarının iki gün içinde tüketilmesini öneriyor. Avustralya kurumu da pişmiş pirinç ve makarna için aynı süreyi belirtiyor.
Bu süre, doğru saklanmaları koşuluyla pilav, risotto, biber dolması ve pirinçli sarma gibi yemekler için de geçerli. Patates salatası ve makarna salatası gibi bazı soğuk yemekler için de iki günlük süre öneriliyor.
Artıklar mümkün olduğunca çabuk soğutulup en geç hazırlandıktan iki saat sonra buzdolabına konmalı. Büyük miktarların daha hızlı soğuması için daha küçük ve sığ kaplara bölünmesi en iyisi. Gıda kapaklı kaplarda saklanmalı ve buzdolabı sıcaklığı 4 santigrat derecenin üzerine çıkmamalı.
Yemeğin oda sıcaklığında ne kadar beklediği de göz önünde bulundurulmalı. Buzdolabının dışında dört saatten uzun süre kalan gıda atılmalı. İki ila dört saat arasında beklemişse hemen tüketilmeli, sonrası için buzdolabına geri konmamalı. Yeniden ısıtırken yemek, ortası dahil iyice ısıtılmalı.
Pişmiş yemeğin önerilen süre içinde tüketilmeyeceği biliniyorsa en iyisi mümkün olduğunca çabuk dondurulması. İngiltere Gıda Standartları Ajansı'nın önerilerine göre dondurulmuş gıda uzun süre güvenli kalabiliyor; ancak kalitesi zamanla düştüğü için üç ay içinde tüketilmesi tavsiye ediliyor.
Çözülen artıklar 24 saat içinde yenmeli ve yeniden dondurmaktan kaçınılmalı. En önemlisi, taze kokunun ve iyi görünümün pişmiş yemeğin güvenli olduğunun garantisi olmadığını unutmamak. Hızlı soğutma, doğru saklama ve önerilen sürelere uymak, gıda zehirlenmesi riskini azaltmanın temel koşulları.
