Avrupa Birliği, bu kış 14 milyar metreküpe kadar doğal gaz açığıyla karşılaşabilir. Bu miktar, birliğin talebinin yaklaşık yüzde yedisine ve 10 ila 12 milyon hanenin enerji ihtiyacına denk geliyor.
Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA) ile Avrupa Gaz İletim Sistemi Operatörleri Ağı'nın (ENTSO-G) raporlarına göre, AB küresel piyasadan ek gaz tedarik edemezse enerji faturaları daha da artabilir ve tüketimi kısıcı önlemler gündeme gelebilir. İran'daki savaş ve enerji tedarikindeki aksamalar nedeniyle zaten baskı altında olan küresel piyasa bu açığı kapatmakta zorlanabilir.
AB'deki gaz rezervleri kapasitenin yüzde 70'inin biraz üzerine geriledi. Bu, 2011'de kayıtların başlamasından bu yana aynı dönem için en düşük seviye.
IEEFA raporuna göre yüksek fiyatlar, tüccarları yaz aylarında gazı kış tüketimi için depolamak yerine satmaya yöneltti. Avrupa'nın ek tedarik imkânları sınırlı; gaz fiyatları neredeyse dört yılın en yüksek düzeyinde ve Orta Doğu'daki savaş nedeniyle arz kısıtlı.
Uzmanlar bu açığın AB'nin gassız kalacağı anlamına gelmediğini, ancak depolanan enerjinin ihtiyaç duyulandan 7 milyar metreküp daha az olabileceğini belirtiyor. Bu durumda ülkeler ya istikrarsız küresel piyasada yüksek fiyattan gaz almak ya da ek stok bulunamazsa tüketimi kısmak zorunda kalabilir. Ülkeler bu kış stoklarının büyük bölümünü tüketirse, gelecek yıl daha fazla gaz ikmali yapmaları gerekecek; bu da düşük rezerv ve yüksek fiyat dönemini uzatabilir.
ENTSO-G'nin 2026/2027 kışına ilişkin tedarik görünümü raporu, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının kısıtlı kalması ve kışın sert geçmesi durumunda depo seviyesinin yüzde 11'e kadar düşebileceği uyarısında bulunuyor. Bu oran, kolayca kullanılamayan stratejik rezervlerin temel seviyesi olarak tanımlanıyor.
Rapora göre Avrupa ülkelerinin kış sonunda rezervleri yüzde 30'a çıkarabilmesi ve gelecekteki soğuk hava dalgalarına karşı kırılganlığı azaltabilmesi için ya tüketimi kısmaları ya da talebin yüzde yedisine denk gelen miktarların kullanılabilirliğini sınırlamaları gerekiyor.
Ek bir baskı unsuru da Rusya'dan uzun vadeli LNG tedarik sözleşmelerine getirilecek yasak. Ocak ayında yürürlüğe girmesi beklenen yasak, Avrupa'nın ithalatını 7 milyar metreküp daha azaltacak. IEEFA'ya göre Rus gazı eskiden kışın artan talebi karşılamak için kullanılıyordu; Avrupa artık daha çok depolamaya dayanıyor.
Son iki yılda kış aylarında gaz talebi artarken ithalat değişmedi; bu nedenle AB depolanan miktarları giderek daha fazla tüketiyor. Depolardan net gaz çekişi bu yılın ocak ayında 22,6 milyar metreküpe ulaştı. Bu rakam Ocak 2025'te 18,8 milyar, Ocak 2024'te ise 17,8 milyar metreküptü.
Seçeneklerden biri, AB'nin giderek daha fazla ABD'den aldığı LNG ithalatını artırmak. Ancak eksik miktarın mevcut fiyatlarla telafi edilmesi, Avrupa ülkelerine geçen yıl aynı miktar için ödenenin yüzde 12 fazlası, yani 3 milyar avro ek maliyet getirecek.
