Sırbistan Enerji Ajansı'nın 15 Ekim'de başlayacak ısınma sezonuna ilişkin analizine göre, haneler için en ekonomik ısınma yöntemi doğal gaz ve yakacak odun olurken, doğrudan elektrikle ısınma en pahalı seçenek olarak öne çıkıyor.
Ajansın Ekonomi Sektörü yöneticisi Nebojša Despotović, analizin 60 metrekarelik bir daire üzerinden yapıldığını belirterek, doğal gazla ısınmanın tüm sezon için yaklaşık 60.000 dinar tuttuğunu, doğrudan elektrikle ısınmanın ise 250.000 dinara kadar çıkabildiğini söyledi.
Despotović, RTS'e yaptığı açıklamada hesaplamanın dairenin günde 16 saat boyunca 20 derecede ısıtılması ve altı ay boyunca yaklaşık 9.000 kilovat-saat ısı enerjisi tüketilmesi varsayımına dayandığını anlattı.
En ucuz iki enerji kaynağının doğal gaz ve odun olduğunu belirten Despotović, doğal gaz fiyatının yaklaşık üç yıldır değişmediğini, en son 1 Kasım 2023'te güncellendiğini kaydetti. Odunun piyasa malı olduğunu ve fiyatının değiştiğini, bu yıl fiyatın hafifçe arttığını ifade etti.
Odunla ısınmada maliyetin yakıt fiyatına ve soba verimliliğine göre önemli ölçüde değişebildiğini vurgulayan Despotović, ucuz odun ve verimli soba ile maliyetin 60.000 dinar, pahalı odun ve daha az verimli soba ile neredeyse 100.000 dinara kadar çıkabildiğini söyledi.
Isınma sezonu öncesinde pelet fiyatındaki artışın özellikle dikkat çektiğini belirten Despotović, peletle ısınmanın yıllık maliyetinin yaklaşık 114.000 dinar olduğunu, Eylül sonu ve Ekim başında peletin piyasa fiyatının yaklaşık yüzde 50 arttığını ve bunun ısınma maliyetlerini ciddi biçimde yükselttiğini aktardı.
Analizde güncel enerji fiyatlarının kullanıldığını, hesaplamanın ısınma sezonu öncesi durum tespiti niteliği taşıdığını kaydetti.
Maliyet farklarının en büyük olduğu alan elektrikle ısınma. Faturanın öncelikle cihazın kullanım biçimine ve yüksek ya da düşük tarife tüketimine bağlı olduğunu belirten Despotović, gün içinde elektrikle çalışan soba veya kazanla yapılan doğrudan ısınmanın yılda yaklaşık 250.000 dinarla şu anda en pahalı ısınma yöntemi olabileceğini söyledi.
Geceleri yalnızca düşük tarifede şarj edilen termoakümülasyon sobalarını kullanan hanelerin durumu ise belirgin biçimde daha avantajlı. Elektriğin geceleri dört kat daha ucuz olduğunu hatırlatan Despotović, yeterli ısı kapasitesine sahip ve gece boyunca enerji depolayıp ertesi akşama kadar ısınma sağlayabilen TA sobalarının yıllık yaklaşık 102.000 ila 103.000 dinar fatura getirdiğini açıkladı.
Sobanın kapasitesi yetersiz kalır ve hane gün içinde ek ısınma yapmak zorunda kalırsa maliyetin yaklaşık 40.000 dinar artabildiğini belirten Despotović, günde iki saat pahalı tarifede ek ısınma yapılması halinde yıllık faturanın yaklaşık 142.000 dinara çıktığını ifade etti.
Ajansın hesaplamasına göre Banovići'den gelen yüksek kalorili kömürle ısınma yaklaşık 81.000 dinar, Vreoci'den gelen kurutulmuş kömürle yaklaşık 86.000 dinar, Stanari kömürüyle ise sezon başına yaklaşık 102.000 ila 103.000 dinar tutuyor.
Propan-bütanla ısınma yaklaşık 188.000 dinar, fuel-oil ile ısınma ise geçen yılın fiyatına göre yaklaşık 170.000 dinar olarak hesaplandı. Despotović, bu sezon için fuel-oil fiyatı bulunmadığını, bu nedenle geçen yılın fiyatının kullanıldığını belirterek, bu fiyatla ısınmanın 170.000 dinar tutacağını, bu yılki fiyat oluştuğunda maliyetin son derece yüksek olacağını söyledi.
Despotović'in aktardığı 2022 nüfus sayımı verilerine göre Sırbistan vatandaşlarının neredeyse yarısı odun ve peletle ısınıyor; bunlar arasında yakacak odun ağırlıklı yer tutuyor. Yaklaşık yüzde 25 merkezi ısıtma sistemlerini, yüzde 13 elektriği, yaklaşık yüzde 10 doğal gazı kullanıyor. Diğer ısınma yöntemleri ise yaklaşık yüzde 2'lik paya sahip.
Sırbistan Isıtma Santralleri Birliği, uzaktan ısıtma sistemlerinin teknik olarak ısınmaya hazır olduğunu, yalnızca Vrbas'ta ısınma sezonunun başlangıcının belirsiz olduğunu, çünkü buradaki ısıtma santralinin mali sorunlar yaşadığını duyurdu. Sırbistan Elektrik Kurumu (EPS) da elektriğin yeterli olacağını vurguladı.
