Günlük sulama zahmetli bir iş olabilir, ancak sıradan bir plastik şişeyle yapılan basit bir yöntem, sık sulama ihtiyacını azaltabiliyor. Birkaç küçük delik açılan şişe bitkinin yanına gömülerek adeta küçük bir damla sulama sistemine dönüşüyor.
Su, toprak yüzeyinde kalıp buharlaşmak yerine doğrudan kökün yanından kademeli olarak salınıyor. Sıcaklığa, toprak türüne, şişenin ve deliklerin büyüklüğüne bağlı olarak nem birkaç gün korunabiliyor.
Yöntemin işleyişi oldukça basit. 1,5 ila 2 litrelik bir plastik şişeye birkaç çok küçük delik açılıyor, ardından şişe bitkinin gövdesinden yaklaşık on santimetre uzağa toprağa gömülüyor.
Şişe suyla doldurulduğunda su, deliklerden yavaşça çevredeki toprağa geçiyor. Böylece su köke daha yakın ulaşıyor ve yüzeyden buharlaşmayla oluşan kayıplar azalıyor.
Bu, bitkilere kontrollü ve kademeli su verilmesi amacıyla kullanılan damla sulama sisteminin basitleştirilmiş bir ev versiyonu.
Bitkinin ne kadar su alacağı öncelikle deliklerin büyüklüğüne ve sayısına bağlı. Çoğu durumda iki ila dört küçük delik yeterli oluyor.
İki litrelik bir şişede su iki ila beş gün arasında salınabilir, ancak bu süre her koşulda aynı değil. Kumlu toprak suyu daha hızlı geçirirken killi toprakta süreç daha yavaş işliyor. Yüksek sıcaklıklar ve rüzgar da su tüketimini artırabiliyor. Bu nedenle önce sistemin denenmesi ve şişenin ne kadar hızlı boşaldığının kontrol edilmesi öneriliyor.
Bunun için temiz bir 1,5 veya 2 litrelik plastik şişe gerekiyor. Şişenin dibine ya da kapağına, örneğin ısıtılmış kalın bir iğne veya çiviyle iki ila dört küçük delik açılıyor.
Ardından şişe, delikler yaklaşık olarak kök bölgesine gelecek şekilde bitkiden on ila 15 santimetre uzağa gömülüyor. Sonrasında suyla doldurulup boşalma hızı izleniyor.
Su çok hızlı çıkıyorsa delik sayısının ya da büyüklüğünün azaltılması gerekiyor. Akış çok yavaşsa bir küçük delik daha eklenebiliyor.
Toprağın delikleri tıkamaması için şişenin toprak altında kalan bölümü, filtre işlevi görecek ince bir kumaş ya da benzeri geçirgen bir malzemeyle sarılabiliyor.
Özellikle şişenin ağzına dikkat edilmesi gerekiyor. Açıkta durgun su bırakılmaması için ağız kapatılmalı ya da uygun bir fileyle korunmalı.
Kök çevresindeki toprağın da zaman zaman kontrol edilmesi öneriliyor. Amaç toprağın suyla dolması değil, orta düzeyde nemli kalması.
Bu sulama yöntemi özellikle domates, biber, patlıcan, kabak ve kökü daha gelişmiş diğer büyük bitkiler için pratik olabiliyor.
Toprağa gömülü bir kaptan kademeli sulama ilkesi yeni değil. Benzer teknikler, suyu çevredeki toprağa yavaşça sızdıran toprak kaplarla yüzyıllardır kullanılıyor.
Plastik şişe, aynı ilkenin basit ve çağdaş bir versiyonunu oluşturuyor. Avantajı, malzemenin kolay bulunması ve sistemin birkaç dakikada kurulabilmesi.
Toprağın saman ya da kuru yaprakla ayrıca örtülmesi buharlaşmayı yavaşlatabilir ve toprağın nemi daha uzun süre tutmasına yardımcı olabilir. Böylece özellikle sıcak ve kurak günlerde sık sulama ihtiyacı azalıyor.
