Reçetesiz satılan ilaçlar, eczane ve market raflarında kolayca bulunabilmeleri nedeniyle genellikle zararsız kabul edilmektedir. Ancak Kingston Üniversitesi Farmasötik Uygulama Kıdemli Öğretim Üyesi Dipa Kamdar, bu erişilebilirliğin tam bir güvenlik anlamına gelmediğini belirtti. Kamdar, günlük kullanımda bazı preparatların bağımlılık, kötüye kullanım ve ciddi yan etki riski taşıdığını vurguladı. Kamdar, bazı yaygın ilaçların karaciğer, kalp veya sinir sistemini zorlayabileceğini, bazılarının ise fiziksel veya psikolojik bağımlılığa yol açabileceğini kaydetti. Opioid analjezik olan kodeinin, vücutta morfine dönüştüğünü ve ağrı kesici etki gösterdiğini açıklayan Kamdar, yüksek dozlarda solunumu yavaşlatabileceği ve koordinasyonu azaltabileceği uyarısında bulundu. Özellikle “ultra hızlı metabolizörler” olarak bilinen genetik varyantı olan kişilerde standart dozların bile morfin konsantrasyonunu artırarak ciddi yan etkilere neden olabileceğini aktardı. Uzun süreli kullanımın tolerans ve fiziksel bağımlılık riskini artırdığını belirten Kamdar, ani kesilmesinin huzursuzluk, kaygı, aşırı terleme, uykusuzluk ve sinirlilik gibi yoksunluk belirtilerine yol açabileceğini ifade etti. Birleşik Krallık'ta ilaç düzenleme kurumlarının kodein içeren reçetesiz ilaç paketlerini 32 tabletle sınırladığını ve doktor tavsiyesi olmadan üç günden fazla kullanılmamasını önerdiğini bildirdi. Kamdar, soğuk algınlığı ve gripte burun tıkanıklığı için kullanılan dekonjestanların uzun süreli veya aşırı kullanımının, tahifilaksi olarak bilinen ilaç kaynaklı rinite (burun damlası bağımlılığı) yol açabileceğini belirtti. Bu durumun, ilacın etkisinin azaldığı ve tıkanıklığın daha şiddetli bir şekilde geri döndüğü bir kısır döngüye soktuğunu vurguladı. Ayrıca, oral yolla alınan psödoefedrinin hafif uyarıcı etkileri nedeniyle spor müsabakalarında yasaklı maddeler listesinde yer aldığını ve yasa dışı metamfetamin üretiminde kullanılabildiğini kaydetti. Uykusuzluk için reçetesiz kullanılan sedatif antihistaminikler olan prometazin ve difenhidraminin ise hızlı tolerans gelişimine ve ani kesilmesi durumunda şiddetli rebound uykusuzluğa neden olabileceğini aktardı. Özellikle prometazinin, “mor içecek” adı verilen karışımlarda kötüye kullanımının derin sedasyona ve solunum yavaşlamasına yol açabileceği konusunda uyardı. Dünya genelinde en çok kötüye kullanılan reçetesiz ilaçlardan biri olan dekstrometorfanın (DXM) yüksek dozlarda ketamine benzer psikoaktif etkiler yaratabileceğini açıklayan Kamdar, uyarıcı laksatiflerin aşırı kullanımının ise sıvı ve elektrolit dengesizliği, dehidrasyon ve bağırsak fonksiyon bozuklukları gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini bildirdi. Dipa Kamdar, son olarak, reçetesiz ilaçların her zaman risksiz olmadığını ve daha iyi bir farkındalığın bu ilaçların zararlı değil, faydalı olmasına yardımcı olacağını vurguladı.