Sırbistan'da ısı pompaları, ısınma masraflarını önemli ölçüde azaltma potansiyeli nedeniyle giderek yaygınlaşıyor. Ancak birkaç bin avroya ulaşabilen ilk yatırım maliyeti, sistemin gerçekten kârlı olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor.
Klasik elektrikli ısıtıcılardan farklı olarak ısı pompası elektriği doğrudan ısıya çevirmiyor. Elektrik enerjisini, dış havadan, topraktan veya sudan aldığı ısıyı binaya aktarmak için kullanıyor. Bu sayede bir birim elektrik enerjisinden birden fazla birim ısı enerjisi üretilebiliyor.
Verimlilik COP katsayısıyla ifade ediliyor. COP değerinin 4 olması, pompanın belirli koşullarda bir birim elektrikten yaklaşık dört birim ısı sağladığı anlamına geliyor. Ancak COP sabit değil; dış sıcaklığa, ısıtma sistemine, yalıtıma ve diğer koşullara göre değişiyor.
Hava-su sistemlerinde dış ünite, iç ekipman, tesisat ve çoğu zaman kullanım sıcak suyu deposu gerekiyor. Piyasa tahminlerine göre montaj dahil komple bir sistem yaklaşık 2.500 ila 7.500 avroya mal olabiliyor; daha karmaşık sistemlerin maliyeti bunun üzerine çıkabiliyor. Toprak-su ve su-su sistemleri genellikle daha büyük yatırım gerektiriyor.
Bu nedenle ısı pompası otomatik olarak en ucuz çözüm değil. Kârlılığı, binaya ve yerine geçtiği sisteme bağlı.
Sırbistan Cumhuriyeti Enerji Ajansı (AERS), 2026/2027 sezonu için ortalama yalıtımlı 60 metrekarelik bir alanın ısınma için yaklaşık 9.000 kWh enerjiye ihtiyaç duyduğunu hesapladı. 50 metrekare için bu miktar yaklaşık 7.500 kWh ısı enerjisine karşılık geliyor.
Isı pompasının sezon boyunca ortalama COP değeri 3,5 olsaydı, bu ısı miktarı için yaklaşık 2.140 kWh elektrik enerjisi gerekecekti. COP 4 ile tüketim yaklaşık 1.875 kWh olacaktı.
Karşılaştırma için AERS, elektriği doğrudan ısıtıcılarda ve kat kaloriferi kazanlarında kullanan bir hanenin 60 metrekare için 250.000 dinardan fazla ödeme yapabileceğini belirtiyor; bu, analiz edilen en pahalı ısınma yöntemi.
Ancak ısı pompasının faturası yalnızca kilovat-saatin tek bir fiyatla çarpılmasıyla kesin olarak hesaplanamıyor; çünkü tüketim dilimlerine, toplam tüketime, elektriğin kullanım saatlerine ve gerçek COP değerine bağlı. EPS yeşil, mavi ve kırmızı dilim uyguluyor; mavi ile kırmızı arasındaki sınır Ekim 2025'ten itibaren aylık 1.200 kWh olarak belirlendi.
Isı pompası en iyi enerji verimli binalarda çalışıyor. Kötü yalıtım, eski pencereler ve büyük ısı kayıpları beklenen tasarrufu önemli ölçüde azaltabiliyor.
Sistem özellikle daha düşük su sıcaklığıyla çalışan yerden ısıtmaya uygun. Eski radyatör sistemlerinde yüksek sıcaklıklı bir pompa veya tesisatın bir bölümünün değiştirilmesi gerekebiliyor; bu da maliyeti artırıyor.
Bu nedenle "iyi" bir pompa satın almak yeterli değil. Pompanın doğru boyutlandırılması ve binaya uygun seçilmesi gerekiyor.
Ev daha önce pahalı doğrudan elektrikli ısıtmayla ısıtıldıysa tasarruf büyük olabiliyor ve birkaç bin avroluk yatırım görece hızlı geri dönebiliyor. Daha ucuz olan gaz veya odun kullanıldıysa geri dönüş daha yavaş olacak.
Sonuç olarak ısı pompası çok düşük işletme maliyeti sağlayabiliyor; ancak yalnızca doğru kurulduğunda ve binada büyük ısı kayıpları olmadığında. Aksi halde sisteme yatırılan birkaç bin avro beklenen tasarrufu getirmeyebilir.
Bu nedenle satın alma öncesinde genellikle daha pahalı bir pompa modeli seçmekten çok yalıtımı iyileştirmek ve tüm ısıtma sistemini analiz etmek daha önemli.
