Sırbistan'ın en eski sanat derneklerinden Sırbistan PEN Merkezi, bir asır önce ülkenin önde gelen yazarları tarafından kuruldu. Kurucuları arasında Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Ivo Andrić, Miloš Crnjanski, Jovan Dučić, Isidora Sekulić, Bogdan Popović, Pavle Popović, Slobodan Jovanović, Dragiša Vasić, Gustav Krklec, Milan Kašanin, Todor Manojlović, Veljko Petrović, Milan Bogdanović ve Ivo Vojnović yer almaktadır. Merkezin ilk başkanı Bogdan Popović, sekreteri ise Isidora Sekulić olarak belirlendi. Sırbistan'daki en eski sanat derneklerinden biri olarak Sırbistan PEN Merkezi, ülkenin yakın edebi ve kültürel tarihine tanıklık ettiğini bildirdi. Merkezden yapılan açıklamada, kuruluş sonrası organize edilen ilk önemli etkinliğin Kasım 1926'da Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Hint şair Rabindranath Tagore'un Belgrad ziyareti olduğu kaydedildi. Sırbistan PEN Merkezi'nin yüz yıllık geçmişi boyunca ülkenin en önemli yazarlarını bünyesinde barındırdığı vurgulandı. Merkezin faaliyetleri, Belgrad ve Sırbistan'ın modern edebi ve kültürel tarihinde değerli bir tanıklık oluşturuyor. Sırbistan PEN Merkezi, 1921'de kurulan, yazar, editör ve çevirmenlerin küresel kuruluşu olan Uluslararası PEN Merkezi'nin özerk bir parçasıdır. Altı kıtada yer alan toplam 146 merkez arasında en eski ve en aktif merkezlerden biri olduğu belirtildi. Merkezin Uluslararası PEN ailesindeki saygın konumu, dünya örgütündeki başkan yardımcılığı göreviyle de tescil edildi. Sırbistan PEN Merkezi'nin 60 yıldır Sırp edebiyatının en iyi yabancı çevirmenine ödül verdiği, çağdaş edebiyatın önemli konularına adanmış iki yılda bir düzenlenen Bölgesel Konferans'ı organize ettiği ve Balkan PEN merkezleri ağının kurucusu olduğu aktarıldı. Eylül 2011'de Belgrad'da Uluslararası PEN'in 77. Kongresi'ni düzenleyen Sırbistan PEN Merkezi'nin, bu kongrede Dil Hakları ve Tehlike Altındaki Dillerin Korunması konulu Belgrad Deklarasyonu'nu kabul ettiği açıklandı. Bu kongre, Sırbistan'da düzenlenen tek PEN kongresi olma özelliğini taşıyor. Sırbistan PEN Merkezi, çalkantılı zamanlarda sağduyunun sesi ve dünya yazar federasyonunun önemli bir parçası olarak tanındı. Üstün çağdaş edebiyatın tanıtımına, uluslararası edebi ve kültürel iş birliğine, sanatsal özgürlüklerin ve ifade haklarının korunmasına adanmışlığını belirtti. Sırbistan PEN Merkezi'nden yapılan açıklamada, merkezin 100. kuruluş yıl dönümünü en iyi PEN geleneklerine uygun olarak, uluslararası edebi etkinlikler düzenleyerek, diyalog, anlayış ve eleştirel düşünce ruhunu teşvik ederek kutladığı vurgulandı. Açıklamada, "Sırbistan PEN Merkezi, konuşulması gerektiğinde ve susulmaması gereken zamanlarda sesini yükseltti. Yüz yıllık geçmişimiz, kültürün onlarca yıl önceki rolüne ve etkisine sahip olmadığı zamanlarda bile bu tarihi sürdürme sorumluluğunu bize yüklemektedir. Bu, tereddüt etmemiz için bir neden değil, Uluslararası PEN Tüzüğü'nün ilkelerini ve yeni zamanlarda bile geçerliliğini koruyan eski bir deneyimi her zaman hatırlamamız gerektiği anlamına gelir: kültür ve edebiyat, önemli oldukları için bastırılır. Sırbistan PEN Merkezi'nin 100. yılını kutlarken, bu tarihin devam etmesini ve PEN'in Sırp edebiyatı ve kültüründeki varlığının yüz yıllık tarihimizin büyük anlarına layık olmasını sağlamak için çabalıyoruz" ifadelerine yer verildi. Sırbistan PEN Merkezi Başkanı Vida Ognjenović olarak kaydedilirken, Zoran Paunović ve Gojko Božović'in başkan yardımcılıklarını üstlendiği aktarıldı. Yönetim Kurulu üyeleri arasında Mihajlo Pantić, Vladislav Bajac, Vladislava Gordić Petković, Neda Nikolić Bobić, Bratislav Milanović ve Ana Marija Grbić'in bulunduğu belirtildi. Sırbistan PEN Merkezi, yüz yıllık büyük jübilesini, 2026 yılı sonuna kadar Sırbistan'ın farklı şehirlerinde düzenlenecek bir dizi etkinlikle kutlayacağını açıkladı.