Sırbistan'da bankalardaki sigortalı mevduat toplamı eylül 2026 itibarıyla 37,5 milyar avroya çıktı. Mevduat Sigorta Ajansı'nın (Agencija za osiguranje depozita) verilerine göre bu tutar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 3,4 milyar avro artarak yüzde 8,6'lık bir yükseliş kaydetti.
Ajansın açıklamasına göre vatandaşlar, girişimciler ile mikro, küçük ve orta ölçekli tüzel kişilerin bankalarda tuttuğu sigortalı mevduat, 2008'deki 7,3 milyar avroya kıyasla beş katından fazla arttı. Söz konusu tutar 2023 sonunda 27,7 milyar, 2024 sonunda ise 31,3 milyar avro düzeyindeydi. Yaklaşık yirmi yılda kaydedilen bu artış, yıllık ortalama yüzde 9,6'lık bir büyüme hızına işaret ediyor.
Sigortalı mevduatın yaklaşık yüzde 66'sı gerçek kişilere ait. Yaklaşık 17,5 milyon mevduat hesabıyla gerçek kişiler, sistemin en kalabalık ve istikrarlı tabanını oluşturuyor. Mevduat sigortası sistemi, bir bankadaki toplam tutarı 50 bin avroyu aşmadığı için vatandaşların yüzde 99'unu tamamen kapsıyor.
Ajans, vatandaşların tasarruf hesaplarında ağırlıklı olarak avro tutmaya devam ettiğini, ancak dinar mevduatlarındaki artışın avro mevduatlarından daha hızlı olduğunu belirtti. Bunda dinar mevduatına uygulanan daha yüksek faiz oranları, dinar faiz gelirlerinin vergiden muaf tutulması ve dinarın avro karşısındaki görece istikrarını koruması etkili oldu.
Büyümenin temel dayanağı, mevduat sahibi başına bir bankada hesap sayısı ve para biriminden bağımsız olarak 50 bin avroya kadar ödemeyi garanti eden yasal koruma mekanizması. Ajansın 2026'da attığı reform adımları kapsamında bankaların devlete ödediği üç aylık düzenli prim oranı, sigortalı tutarlar üzerinden yüzde 0,15'ten yüzde 0,10'a indirildi. Prim tutarı her bankanın risk düzeyine göre belirleniyor; riskli plasmanları bulunan bankalar daha yüksek prim öderken istikrarlı ve temkinli kurumlar indirimden yararlanıyor.
Sırbistan, mevduat sigortası yasasıyla düzenlemelerini Avrupa standartlarına da uyumlu hale getiriyor. Bu süreç, Avrupa Birliği'ne resmi katılımın ardından garanti edilen tutarın 100 bin avroya çıkarılmasını öngörüyor. Mevcut dönem açısından önemli olan bir diğer yenilik ise "geçici olarak yüksek bakiye" uygulaması. Buna göre konut satışı, kıdem tazminatı, boşanma veya sigorta kaynaklı daha yüksek bir para girişi olması halinde, söz konusu tutar altı ay boyunca 130 bin avroya kadar korunacak.
Bir bankanın iflas etmesi durumunda sigortalı tutarın hesaplanan faiziyle birlikte ödenmesine en fazla 7 iş günü içinde başlanıyor. Ajans, Sırbistan'daki bankacılık sektörünün tamamen istikrarlı olduğunu belirterek, Dünya Tasarruf Haftası vesilesiyle vatandaşların, girişimcilerin ve küçük ölçekli tüzel kişilerin bankalarda tuttuğu paranın yasayla 50 bin avroya kadar güvence altında olduğunu hatırlattı. Açıklamaya göre iflas sürecine giren bir bankanın mevduat sahiplerine yapılacak ödeme, hesap türü ve para biriminden bağımsız olarak tüm hesapları kapsıyor. Sırbistan'daki tüm bankalar mevduat sigortası sistemine dahil ve bu koruma banka müşterileri için ücretsiz.
Mevduat Sigorta Fonu'nun kendi varlıkları da 1,14 milyar avroyla tarihi zirveye ulaştı. Yalnızca bankaların ödediği primlerle büyüyen bu fon, vatandaşlar için ek bir maliyet oluşturmuyor. Dinar mevduatı vergiden muaf tutulurken döviz mevduatına yüzde 15 vergi uygulanıyor.
