Sırbistan'daki evlerde çoğunlukla katı yakıt kullanılırken, Avrupa'da daha ekonomik ve çevre dostu elektrik enerjisi kaynaklarına geçiş yapılıyor.
Isı pompaları, dış ortamdan ısıyı iç mekanlara taşıyan elektrikli cihazlar. Hava, su veya topraktaki ısı enerjisini kullanarak evleri, apartmanları ve diğer binaları ısıtır veya soğutur. Isı pompaları çevreye zarar vermez ve bu ekolojik kriterin yanı sıra elektrik faturalarında önemli tasarruf sağlar.
Isı pompasının karlılığı başlangıç koşullarına bağlıdır: mevcut ısıtma sistemi, binanın türü ve hava koşulları. Isıtma faturaları %50 ila %70 oranında azalabilir, bu da ısı pompaları için hızlı bir yatırım geri dönüş süresi sağlar.
Elektrikli ısıtıcılar veya elektrikli kazanlar gibi mevcut sistemlerden geçiş yapıldığında en karlı durum ortaya çıkar. Bu durumda ödeme süresi 3 ila 5 yıl arasında değişir. Doğalgazdan ısı pompasına geçiş de o kadar karlı değildir. Başlangıç yatırımı yüksektir, elektrik faturalarındaki tasarruflar nispeten düşüktür ve ödeme süresi 20 yıla kadar uzayabilir.
Uzmanlar, ısı pompaları ve güneş panellerinin birleşmesinin hem ekonomik hem de ekolojik açıdan en karlı sistem olduğunu belirtiyor.
Isı pompasının tam kurulum maliyeti türüne, ısıtılması gereken alan büyüklüğüne ve elektrik enerjisi tasarrufu sağlayan diğer faktörlere (iyi yalıtım, pencereler ve kapılar) göre değişir. En uygun başlangıç yatırımı hava-hava sistemiyle çalışan inverter klima cihazlarıdır. Bunlar küçük alanlar için uygundur ancak radyatörlü büyük evler için ideal bir çözüm değildir.
Hava-su sistemleri en popüler olanıdır ve kurulum maliyeti 3 ila 8 bin euro arasında değişir. Toprak-su ve su-su sistemleri çok daha pahalıdır, çünkü bunlar kuyunun açılması ve jeotermal sondaların yerleştirilmesini gerektirir ve kurulum maliyeti 15 bin euroya kadar ulaşabilir.
Daha pahalı olmalarına rağmen bu cihazlar yıl boyunca daha stabil bir verimlilik seviyesi sunar.
Sırbistan hükümeti, aile evleri ve apartmanların enerji tasarrufu programları kapsamında ısı pompaları kurulumunu hibe olarak destekliyor. Enerji Madenciliği ve Enerjisi Bakanlığı, yerel yönetimler ve Dünya Bankası ile iş birliği yaparak bu programı yürütüyor.
Enerji Madenciliği ve Enerjisi Bakanı Dubravka Đedović Handanović, bireysel tedbirler için hibe miktarının %50'ye kadar olduğunu, sosyal olarak dezavantajlı grupların ise çalışmaların %90'ına kadar hibe alabileceğini belirtiyor.
Avrupa'da ısı pompaları uzun zamandır kullanılıyor ve kullanım oranı sürekli artıyor. Almanya Ekonomik Enstitüsü (IW) verilerine göre, 2025 yılında Almanya'daki en yaygın ısıtma sistemi türü oldu.
Birleşik Krallık hükümeti, 2035 yılından itibaren gaz kazanlarının satışının yasaklanacağını ve 2028 yılına kadar yılda 600 bin ısı pompası kurulmasını hedeflediğini duyurdu.
Sırbistan'da 2012 yılından beri elektrik enerjisinin verimli kullanımıyla ilgili bir yasa yürürlükte olsa da, Sırbistan'daki ısı pompaları hala erken aşamadadır.
