Beynin aynı anda birden fazla işi daha kolay yapmayı öğrenebildiği, düzenli tekrarın bu süreçte belirleyici olduğu belirtiliyor. Journal of Cognitive Neuroscience dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, belirli bir görevi tekrar tekrar yapan beyin, o görevi daha az çaba harcayarak yerine getiriyor ve böylece başka işler için zihinsel kapasite boşalıyor.

Araştırmada katılımcılar, oyun benzeri bir uygulama üzerinden algoritmayla üretilen otomobil görsellerini, hangi temel modele daha çok benzediğine göre iki kategoriye ayırdı. Katılımcılar beş ila 10 hafta boyunca toplamda 30 binden fazla sıralama testini tamamladı.

Bilim insanları eğitim sürecinin farklı aşamalarında manyetik rezonans (MRI) ve elektroensefalogram (EEG) görüntülemesi yaptı. İlk aşamada sıralama görevinin ağırlıklı olarak, planlama, muhakeme ve karar verme gibi yürütücü işlevlerden sorumlu prefrontal korteksi harekete geçirdiği görüldü.

Haftalar süren eğitimin ardından ise görev bu kez, bellek ve karmaşık nesnelerin tanınmasıyla ilişkili temporal korteksi aktive etti. Araştırmacılar, eğitim sonrasında bilginin prefrontal korteksi atlayarak doğrudan yanıt oluşturmayla bağlantılı beyin bölgelerine gidebildiğini, bunun da beynin işlem kapasitesini artırdığını tespit etti. Otomobil sıralama görevi prefrontal korteksten temporal kortekse ne kadar kaydıysa, katılımcılar aynı anda yaptıkları ikinci görevde o kadar başarılı oldu.

Araştırmanın başyazarı ve Lehigh Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde öğretim üyesi Dr. Patrik Koks, bulguları şöyle değerlendirdi: "Bu, ön bölgeleri serbest bırakarak dikkatlerini diğer tarafa yönlendirmelerini sağlıyor. Eğitimden sonra görsel alanlar ön bölgelerle ne kadar az iletişim kurduysa, katılımcılar çoklu görevde o kadar ilerledi."

Koks, beynin tekrar yoluyla kendini optimize etmeyi iyi öğrendiğini belirterek bunun, basit yazma hareketlerinin ya da bir enstrüman çalmanın birleşip uzun bir e-postanın hızla yazılmasına veya bilinen bir melodinin çalınmasına dönüşmesi anlamına gelebileceğini söyledi. Benzer biçimde bu durum, görsel olarak birbirine benzeyen nesnelerin hızla ayırt edilmesini de sağlayabiliyor; örneğin ikisi de yeşil ve yuvarlak olmasına karşın atıştırmalık olarak tenis topu yerine yeşil elmanın seçilmesi gibi.

Koks, karmaşık görevlerin otomatik olarak devreye girebilen "nötr programlar" halinde gruplanmasının diğer işler için zihinsel kaynak boşalttığını ekledi.

Tufts Üniversitesi Tıp Merkezi'nde nöropsikoloji direktörü Dr. David Kapon ise çok yoğun pratikle bir görevin o kadar otomatik hale gelebileceğini, beynin yürütücü kontrol sistemine daha az bağımlı olacağını belirtti. Kapon'a göre bu, çoklu görevi zorlaştıran alışılmış darboğazı azaltabilir. Kapon, araştırmanın beynin iyi çalışılmış bir beceriyi yerine getirme biçimini yeniden düzenleyerek dikkati başka bir şeye ayırabildiğini gösterdiğini, ancak elde edilen faydanın büyük olasılıkla tam olarak çalışılan göreve özgü olduğunu söyledi. Bu da iş yerinde yazı yazmak gibi belirli bir görevin defalarca çalışılmasının, o işin ileride daha verimli yapılmasına ve belki de aynı anda başka bir işin yürütülmesine imkân tanıyabileceği anlamına geliyor.

Kaliforniya'daki Santa Monica Providence Saint John's Sağlık Merkezi'nde nörolog olan Dr. Klifford Segil, çoklu görevin genel bilişsel sağlığı da destekleyebileceğini ifade etti. Segil, tek bir şeye odaklanmanın sağlıklı olduğunu, ancak aynı anda iki işi yönetmeye çalışmanın daha da sağlıklı olabileceğini belirtti. Segil, kişinin kendi becerilerini ince ayar yapar gibi geliştirmesi için müzik dinlerken kitap okumak gibi etkinlikler önerdi.

Koks da çoklu görev becerilerinin, kişinin çevresine dikkat etmesiyle ince ayar yapılabileceğini söyledi. Koks, "Tekrar tekrar karşılaştığımız herhangi bir görev ya da görsel uyaran için beynimiz onu işlemede daha verimli hale gelecektir. Bir görevde çok deneyim kazandığımızda beynimiz o görevi çok verimli biçimde yerine getirecek şekilde değişebilir" dedi.