Japon araştırmacılar, insanlarda uyku halindeki üçüncü diş setini harekete geçirmeyi hedefleyen enjeksiyon formunda bir ilacın ilk klinik denemesini Ekim 2024'te Kyoto Üniversitesi Hastanesi'nde başlattı. TRG035 adlı antikor ilacının yaygın kullanıma ulaşmasının en erken 2030'u bulabileceği belirtiliyor.

İlacın hedefi, insan genomunda hâlâ mevcut olan ancak normal koşullarda aktive olmayan üçüncü diş tomurcuklarını uyandırmak. Araştırmacılar, bu tomurcukların evrimsel bir kalıntı olduğunu; atalarımızın çoklu diş setlerine sahipken milyonlarca yıllık süreçte bu yenilenme yeteneğini kaybettiğini, ancak genetik mekanizmanın tamamen silinmediğini belirtiyor.

İlacın etki mekanizması, USAG-1 adlı bir proteine dayanıyor. USAG-1, diş büyümesini baskılayan bir "fren" işlevi görüyor. Araştırma ekibi, bu proteini bloke eden bir antikor geliştirerek hayvan deneylerinde yeni diş oluşumunu tetikledi. Temel bulgular 2021'de hakemli dergi Science Advances'ta yayımlandı.

Çalışmayı, Osaka'daki Kitano Hastanesi Tıbbi Araştırmalar Enstitüsü'nde görev yapan ağız cerrahı Katsu Takahashi yaklaşık 30 yıldır yürütüyor. Takahashi'nin ekibi, Kyoto Üniversitesi ve Fukui Üniversitesi'ndeki araştırmacılarla işbirliği yapıyor. Tedavinin hastalara ulaştırılması amacıyla 2020'de Kyoto merkezli bir girişim şirketi kuruldu.

İlaç, Eylül 2025'te Japonya'da "yetim ilaç" statüsü kazandı; bu durum geliştirme sürecini hızlandırabilir. Ancak ilacın hâlâ Faz 2 ve Faz 3 klinik denemelerini tamamlaması gerekiyor. İlk aşamada, doğuştan diş eksikliği (konjenital diş kaybı) yaşayan hastalara yönelik onay alınması hedefleniyor.

Günümüzde diş eksikliği için implant, köprü ve protez gibi kanıtlanmış yöntemler yaygın şekilde kullanılmaya devam ediyor.