Sırbistan'da trafik ışıklarındaki koşullu yeşil okun ne zaman yanıp söneceğinin yönetmelikle tanımlanmaması, sürücülerin farkında olmadan kırmızı ışık ihlali yapmasına yol açabiliyor. Avukat Vladimir Miljević, bu boşluğun hem idari para cezası hem de ağır cezai sorumluluk doğurabileceği uyarısında bulundu.
Miljević, ışığın sağ alt köşesindeki yeşil okun koşullu sağa dönüş anlamına geldiğini ve Trafik İşaretleri Yönetmeliği'nde ayrıca tanımlandığını belirtti. Ancak ona göre asıl sorun, bu okun ne zaman yanacağı ve ne zaman söneceğinin mevzuatta düzenlenmemiş olması.
Avukat, ana ışıkta kırmızının yanmasıyla birlikte sağa dönüş okunun da aynı anda yanabildiğini, bazen de okun yanmasının belirli bir süre geciktirildiğini söyledi. Aynı belirsizliğin okun sönme anı için de geçerli olduğunu vurgulayan Miljević, koşullu yeşilin kırmızı ana ışık süresince mi yanması gerektiğinin, yoksa daha erken sönebileceğinin tanımlanmadığını ifade etti.
Uygulamada okun sıklıkla erken söndüğünü belirten Miljević, bu durumda sağa dönüş yapan sürücünün, dönüş kendisine izin verildiği için başladığı manevrayı, ok söndüğü anda yaya geçidine veya durma çizgisine girmiş olarak tamamladığını anlattı.
Somut bir örnek veren Miljević, kırmızı ışıkla birlikte yeşil okun yandığını, sürücünün harekete geçtiğini, ancak ışığın sarıya dönmesinden önceki beş saniyede okun söndüğünü varsaydıklarını söyledi. Bu durumda sürücünün, koşullu yeşille sağa dönüş kararı verdiği anda, okun sönmesi nedeniyle kırmızıda geçmiş sayıldığını belirten Miljević, "Katı biçimde bakıldığında sürücü ihlal işlemiştir" dedi.
Miljević, böyle bir durumda sürücünün ok söndüğü anda durmak için ne zaman ne de mesafe imkânı bulunduğunun genellikle dikkate alınmayacağını söyledi. Bunu açık kuralların yokluğundan kaynaklanan bir projelendirme eksikliği olarak nitelendiren avukat, sürücü açısından tek akılcı ve doğru çözümün, koşullu yeşil okun yandığı anda kırmızı ışık süresi boyunca yanmaya devam etmesi olduğunu savundu.
Sürücünün istemeden ihlal işlediği yönündeki değerlendirmeye katılan Miljević, bunun kırmızıda geçiş olarak değerlendirildiğini belirtti. Koşullu yeşil okun sönmesi nedeniyle kırmızıda geçen sürücü için öngörülen yaptırımlara değinen Miljević, kazanın meydana gelmesi halinde durumun daha da ağırlaştığını söyledi.
Sürücünün koşullu yeşille harekete geçtiği, okun o anda söndüğü ve yaya geçidinde bir yayanın bulunduğu durumda, Karayolu Trafik Güvenliği Kanunu'nun 330. maddesi kapsamında ihlal oluştuğunu belirten Miljević, bunun yanı sıra cezai nitelik taşıyan kazalara da dikkat çekti.
Miljević'e göre en az bir yaralı veya ölüm ya da 200.000 dinardan fazla maddi hasarla sonuçlanan bir kaza meydana gelirse, olay kasıtlı suç işlenmesi olarak değerlendirilebilir. Böyle bir durumda koşullu okun sönmesi nedeniyle bir yayanın ölümüne yol açan kişi için teorik olarak beş ila 15 yıl hapis cezası öngören suç kapsamının gündeme gelebileceğini belirten Miljević, bunun tamamen koşullu okun çalışmasını tanımlayan kural eksikliğinden kaynaklandığını ifade etti.
Avukat ayrıca sürücülerin koşullu yeşil oku sık sık yönlü (direksiyon) semaforla karıştırdığını söyledi. Koşullu yeşil okun, üç renkli ana ışık grubunun yanında ve sağında yer alan ek bir ok olduğunu belirten Miljević, bunun yönlü semaforla karıştırılmaması gerektiğini vurguladı. Yönlü semaforun, biri düz biri sola olmak üzere üçer renkli iki ayrı ışık grubundan oluştuğunu ve çatışmasız dönüşü düzenlemeye hizmet ettiğini anlatan Miljević, bu düzende düz ve sol sinyallerin farklı yandığını, yönlü semafor açıkken çevreden gelen araç ya da yaya bulunmamasının beklendiğini kaydetti.
Miljević, koşullu yeşil ok bulunan semaforların, yol idaresinin sağa dönüş yapan sürücülerin güvenli biçimde trafiğe katılabileceğini değerlendirdiği yollara yerleştirildiğini sözlerine ekledi. Bu durumun genellikle yön başına birden fazla şeridin bulunduğu, kavşağın sürekli trafik kurallarına veya işaretlere göre işletilmesinin gerçekten güvensiz olduğu, ancak sağa dönüş yapan sürücünün soldan gelen araçlara karşı yeterli dikkatle en yakın şeride nispeten güvenli biçimde girebileceği yerlerde ortaya çıktığını belirtti.
