Uzmanlar, yaz saati uygulamasının aksine kış saatine geçişin vücudun doğal dengesine dönüş anlamına geldiğini belirtiyor.
Uyku uzmanı Dr. Katarina Lederle, kış saati uygulamasının organizma için neden yararlı olduğunu, iç saat mekanizması hakkında bilinmesi gerekenleri ve saat değişikliği sırasında vücudun strese girmemesinin yollarını anlattı.
Lederle'ye göre yaz saati uygulaması, uykuya geçişi yapay olarak geciktirdiği için verimlilik ve sağlık açısından kayba yol açarken, kış saati uygulaması insan biyolojisiyle tamamen uyumlu.
İnsan vücudunda binlerce küçük organ saati bulunuyor ve beyindeki ana komuta merkezi bunların çalışmasını koordine ediyor. İnsanın doğal ritmi 24 saatten biraz daha uzun olduğu için beyindeki komuta saatinin kışın tüm vücut işlevlerini yerine getirmek adına acele etmesi gerekmiyor.
Kışın daha uzun ve karanlık geceler, vücudu uyku hormonu melatoninini daha erken ve daha fazla salgılamaya teşvik ediyor.
İç ritmin bozulması, yorgunluğun ötesinde daha ciddi sonuçlar doğuruyor. Örneğin iç saat, mideye çalışmayı ne zaman bırakacağını dikte ediyor. Gece geç saatte bu ritmin dışında ağır bir öğün yenmesi durumunda vücut sindirime hazır olmuyor; bu da uzun vadede diyabet, kalp hastalıkları ve felç riskini artırıyor.
Araştırmalar, yaz saati uygulamasının başlamasını izleyen ilk iki günde felç riskinin yüzde 8 arttığını gösteriyor.
Bunun yanı sıra iç saat yaşam boyunca doğal olarak değişiyor: Çocuklar erken yatıp erken kalkarken, ergenler daha geç uyumaya eğilimli; ritim yaklaşık yirmi yaşında yeniden istikrar kazanıyor.
Dr. Lederle'nin özellikle dikkat çeken gözlemi cinsiyetler arasındaki farklara ilişkin. Ona göre kadın vücudunun tam bir döngüyü tamamlaması erkeklere kıyasla altı dakika daha kısa sürüyor ve daha erken saatlere ayarlı. Bu nedenle bir kadın her akşam partneriyle aynı saatte yatarsa, uyku için ideal anını kaçırma ve uykusunu alamadan uyanma riski taşıyor.
Adet döngüsü, gebelik, menopoz ve gece vardiyalarında çalışmak da kadın vücudunun saatini ayrıca kaydırıyor; gece çalışması bu nedenle doğurganlığı da etkileyebiliyor.
İç saatinizi kalıcı olarak dengelemek ve bu hafta sonundaki ekstra saati en iyi şekilde değerlendirmek için Dr. Lederle kilit bir kurala dikkat çekiyor: Her gün aynı saatte kalkın ve her zaman aynı saatte yatın. Böylece vücut sabahları kortizol, akşamları ise melatonini ne zaman salgılamaya başlayacağını bilecek.
Kış saati uygulaması gelecek yıl mart ayının son hafta sonuna kadar sürecek.
