Sırbistan'da bu yıl verimli geçen meyve sezonuna rağmen üreticiler düşük alım fiyatları, kuraklığın etkileri ve artan ithal meyve baskısıyla mücadele ediyor. Elma üretiminin 450 bin tona ulaştığı tahmin edilirken, yerli elmanın kilogram fiyatı 40-50 dinara kadar geriledi. İkinci kalite elma ise sanayi işlemesi için 11-12 dinardan alıcı buluyor. Marketlerde Polonya elmasının 200 dinara kadar satılması, bazı üreticilerin bu yılki hasadı hiç toplamamayı düşünmesine yol açtı.
Novi Sad Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden emekli profesör Zoran Keserović, en iyi geliri çilek üreticilerinin elde ettiğini, yaban mersini, kiraz, armut ve böğürtlen üreticilerinin ise daha düşük kazanç sağladığını belirtti.
Kuraklığın özellikle erik üreticilerini vurduğunu aktaran Keserović, eriğin kilogramının 12-30 dinar, vişnenin ise 30-40 dinardan alındığını söyledi. Keserović'e göre en büyük kazancı, hammaddeyi düşük fiyattan temin eden işleyiciler ve damıtıcılar elde etti.
Olumsuz hava koşullarının yanı sıra yerli meyveciliğin en büyük sorunlarından birini ithal ürün rekabeti oluşturuyor; bu durum özellikle elma ve sanayi işlemesinde kullanılan ürünlerde kendini gösteriyor.
Keserović, bu yıl Çin'den elma püresi ve konsantresi ithal edildiğini, aynı dönemde Polonya'dan da taze elma geldiğini belirtti. Bu tablo karşısında, ithalata uygulanan prelevmanın (ithal vergisi) kasım ayında sona eren uygulama süresinin en az gelecek yılın mart ayına kadar uzatılması gerektiğini savundu. Bu önlemin amacı, geçen sezona göre belirgin şekilde artan bu yılki ürünün pazarlanması için yerli üreticilere daha fazla zaman kazandırmak.
Keserović'in tahminine göre elma üretimi, yaklaşık 330 bin tonun toplandığı geçen yıla kıyasla 100-120 bin ton artabilir. Sırbistan'ın toplam meyve üretiminin ise 1,5 milyon tona ulaşabileceği öngörülüyor.
Slankamen'deki "Voćar" Tarım Kooperatifi'nin direktörü Nikola Kotarac, kaliteli elmaların büyük ölçüde sulama sistemine sahip bahçelerden geldiğini ifade etti.
Kotarac'a göre geçen yıl yerli elmanın kilogramı 60-70 dinar aralığındaydı; şimdi ise 40-50 dinara düştü. Marketlerde Polonya elması ise 150-200 dinardan satılıyor.
Kooperatif şu anda soğuk hava deposunda yaklaşık 3.000 ton elma bekletiyor ve alım fiyatlarının yükselmesi umuduyla ürünü bahara kadar saklamayı planlıyor.
İkinci kalite elmada durum daha da olumsuz. Yerli sanayi bu elmayı kilogram başına yalnızca 11-12 dinardan alıyor; Kotarac bunu Çin'den ithal edilen işlenmiş elmaya bağlıyor.
Düşük fiyatların yanı sıra yüksek işçilik maliyetleri de üreticileri zorluyor. Kotarac'a göre bazı bahçe sahipleri, finansal olarak kârlı olmadığı için elmayı hiç toplamamayı düşünüyor.
Yerli elma için olası pazarlardan biri olarak Suudi Arabistan gündeme geliyor; ancak yüksek paketleme ve nakliye maliyetleri ihracatı zorlaştırıyor. Böylece iyi hasada rağmen yerli üreticiler pazarlama sorunu ve düşük fiyatlarla karşı karşıya kalırken, bu yılki üretimin büyük bölümü soğuk hava depolarında alıcı bekliyor.
