Uluslararası "Pembe Ekim" kampanyasının simgesi olan pembe renk, bu ay boyunca kamuoyuna meme kanseriyle mücadelenin yalnızca kişisel bir savaş değil, sağlık sisteminin, toplumun ve tüm topluluğun ortak görevi olduğunu hatırlatıyor. Dünya genelinde bu ay, kadınlarda en sık görülen kanser türüne ilişkin farkındalığın artırılmasına, erken tanının belirleyici önemine ve tedavi mücadelesi verenlere destek verilmesine ayrılıyor.

Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık teşhis edilen kanser türü. Kadınlardaki her dört kanser vakasından birinin meme kanseri olması, bu halk sağlığı sorununun boyutunu gözler önüne seriyor. Geçtiğimiz yıl kaydedilen kayıplar, tedbire duyulan ihtiyacı ortaya koyuyor. Doktorların çabalarına karşın, çok sayıda kadının hastalığı öncelikle geç muayeneye başvurması nedeniyle kaybettiği belirtiliyor.

Doktorların sürekli vurguladığı nokta, erken evredeki kanserin genellikle ağrıya yol açmadığı ve elle hissedilebilir herhangi bir uyarı işareti vermediği. Ağrının ya da görünür değişikliklerin olmaması, sürecin başlamadığı anlamına gelmiyor; bu nedenle değişikliklerin zamanında fark edilmesinin tek yolu düzenli tarama.

Subotica Halk Sağlığı Enstitüsü Sağlığın Geliştirilmesi Merkezi başkanı ve tarama koordinatörü, sosyal tıp uzmanı Dr. Nada Kosić Bibić, konuyu bu çerçevede değerlendiriyor. Kosić Bibić, Pembe Ekim'in en önemli mesajlarından birinin zamanın önemli olduğu, çünkü erken tanının hastalığın seyrini değiştirdiği olduğunu belirtiyor. Meme kanserinin erken evrelerinde çoğu zaman hiçbir şikâyete yol açmadığını kaydeden Kosić Bibić, belirtilerin yokluğunun hastalığın olmadığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Düzenli taramanın, hastalık belirtisi göstermeyen kadınlarda değişikliklerin, yani tedavinin genellikle daha kolay ve başarılı olduğu dönemde tespit edilmesini sağladığını ifade ediyor.

Bir kadın herhangi bir değişiklik fark ederse, düzenli tarama davetini beklemeden hemen teşhis için doktora başvurması gerekiyor. Ailesel öykü ya da diğer etkenler nedeniyle riski yüksek olan kadınlarda ise takip, uzman değerlendirmesine göre bireysel olarak belirleniyor.

Ekim ayı farkındalığın arttığı bir dönem olsa da korunma yılın 365 günü boyunca özen gerektiriyor. Fiziksel aktivite ve dengeli beslenmenin risk faktörlerini kanıtlanmış biçimde azalttığı ve organizmanın sağlığını korumasına yardımcı olduğu belirtiliyor.

Dr. Nada Kosić Bibić, her kadının atabileceği somut adımları hatırlatıyor. Ekim'in bir hatırlatma olduğunu, ancak sağlığa özenin yıl boyunca sürmesi gerektiğini söylüyor. Sebze ve meyve, tam tahıl, baklagil, kuruyemiş ve balık tüketiminin artırılmasını, vücut ağırlığının normal sınırlarda tutulmasını ve gizli yağlara dikkat edilmesini öneriyor. Her gün en az 30 dakika fiziksel aktivite yapılmasını, sigara içenlerin bırakmasını, alkolün ölçülü tüketilmesini ve sağlık kontrollerinin düzenli yaptırılarak tarama muayenelerine katılınmasını tavsiye ediyor.

Bu yıl 1 Ocak ile 30 Eylül arasında Subotica'da 1.982 kadın düzenli taramaya davet edildi. Protokol gereği kapsam dışı bırakılan 562 kadın hesaptan düşüldüğünde, kalan kadınların 750'si, yani yüzde 52,8'i mamografi çektirmeyi kabul etti ve muayeneyi tamamladı. Sonuçların neredeyse tamamı (yüzde 99,7) değerlendirildi; 10 kadında (yüzde 1,3) şüpheli değişiklik saptandı ve bu kadınlar ileri teşhis ve tedaviye yönlendirildi. Subotica Genel Hastanesi'ndeki tarama mamografileri cihaz arızası nedeniyle şu anda durdurulmuş olsa da sahada etkili bir çözüm bulundu.

Vojvodina Sağlık Sekreterliği'nin desteğiyle 16 Ekim'den itibaren Čantavir Yerel Topluluğu'na taşınabilir bir mamografi cihazı yerleştirildi; cihaz muayenelerin tamamlanmasının ardından Subotica'nın merkezine de götürülecek. "İlk Mamografim" adlı kampanya kapsamında 40 yaş üstü tüm kadınlara ilk muayeneleri için randevu almaları çağrısı yapılırken, daha önce mamografi çektirenlerin son kontrolden bu yana iki yıl geçip geçmediğini kontrol etmeleri isteniyor.

Muayeneler için 024/552-791 ve 601-180 numaralı telefonlardan hafta sonu dahil her gün 07.00-19.00 saatleri arasında randevu alınabiliyor.

Dr. Nada Kosić Bibić sözlerini şöyle tamamlıyor: "Bilgili ve eğitimli bir kadın sağlığına özen gösterir. Sağlıklı ve mutludur, ailesine de bakar."